پمپ سدیم ـ پتاسیم یک پروتئین غشایی است که با مصرف انرژی ATP، یونهای Na⁺ و K⁺ را برخلاف شیب غلظتشان جابهجا میکند. بنابراین در انتقال فعال نقش دارد.
🔄 مراحل عملکرد
1️⃣ ابتدا ۳ یون Na⁺ از داخل یاخته به پمپ متصل میشوند.
2️⃣ با مصرف ATP، شکل پمپ تغییر میکند و ۳ یون سدیم را به خارج یاخته میبرد.
3️⃣ سپس ۲ یون K⁺ از خارج یاخته به پمپ متصل میشوند.
4️⃣ پمپ دوباره تغییر شکل میدهد و ۲ یون پتاسیم را به داخل یاخته وارد میکند.
📌 نتیجه هر چرخه
۳ Na⁺ → خارج
۲ K⁺ → داخل
۱ ATP → مصرف
چون در هر چرخه ۳ بار مثبت خارج و فقط ۲ بار مثبت وارد میشود، این پمپ به ایجاد و حفظ اختلاف پتانسیل الکتریکی دو سوی غشا کمک میکند.
⭐ نکته کنکوری
پمپ سدیم ـ پتاسیم خودش مستقیماً انرژی را از ATP میگیرد؛ پس انتقال فعال اولیه محسوب میشود. همچنین جهت حرکت یونها در این پمپ برخلاف جهت انتشار آنهاست.
نسخه کامل انیمیشنها⟸دهم یازدهم و دوازدهم
