ناترازی برق؛ وقتی راهحل، ساخت نیروگاه جدید نیست
〰️ یادداشت اول
ایران در سالهای اخیر با چالشی عمیق و چندلایه در حوزه انرژی مواجه شده است که ریشه در رشد مستمر تقاضای برق، فرسودگی بخشی از زیرساختهای تولید و انتقال، و همچنین آسیبهای جدی وارده به شبکه سراسری گاز طبیعی در پی تحولات اخیر دارد. با توجه به اینکه سهم غالب سبد تولید برق کشور به گاز طبیعی اختصاص دارد، هرگونه اختلال در تأمین این حامل راهبردی، بهسرعت به ناترازی در تأمین برق مورد نیاز بخشهای خانگی، صنعتی و کشاورزی منجر میشود. این ناترازی در فصول گرم سال به اوج خود میرسد و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای نظیر کاهش تولید صنعتی، تعطیلی اجباری واحدهای تولیدی و کاهش کیفیت زندگی شهری را در پی دارد.
در چنین شرایطی، اتخاذ راهکارهایی که با کمترین هزینه، بیشترین سرعت و بالاترین بازدهی بتوانند ظرفیت تولید برق را افزایش دهند و وابستگی به خوراک اضافی را کاهش دهند، به یک اولویت راهبردی و فوری تبدیل شده است. یکی از مؤثرترین و از نظر فنی اثباتشدهترین این راهکارها، تبدیل نیروگاههای گازی سیکل باز موجود به نیروگاههای سیکل ترکیبی از طریق احداث واحد بخار است.
نیروگاههای گازی با سیکل باز که بخش عمدهای از نیروگاههای کشور را تشکیل میدهند، با بازدهی نسبتاً پایینی معادل ۳۵ درصد فعالیت میکنند. این سطح بازدهی به معنای آن است که بیش از ۶۵ درصد از انرژی حرارتی حاصل از احتراق گاز طبیعی، بهصورت گرمای تلفشده در خروجی داغ اگزوز توربینها و سیستمهای خنککننده، در محیط هدر میرود. فناوری سیکل ترکیبی با نصب تجهیزات بازیاب حرارتی (HRSG) در مسیر گازهای خروجی توربین، این گرمای تلفشده را جذب کرده و با تولید بخار و هدایت آن به یک توربین بخار و ژنراتور، بهطور همزمان برق اضافی تولید میکند.
🔹️ این فرآیند، بدون نیاز به مصرف حتی یک مترمکعب گاز طبیعی اضافی، ظرفیت تولید نیروگاه را تا حدود ۵۰ درصد افزایش داده و بازده کلی را از ۳۵ درصد به بیش از ۵۵ درصد و حتی در برخی موارد تا ۶۴ درصد ارتقا میبخشد.
این ارتقای بازدهی، به معنای تولید برق بیشتر با همان مقدار سوخت ورودی و در نتیجه کاهش چشمگیر انتشار دیاکسید کربن به ازای هر واحد انرژی تولیدی است. با این وجود، هزینههای بالای سرمایهگذاری برای احداث واحدهای بخار مهمترین مانع بر سر راه توسعه این پروژهها به شمار میرود. این سرمایهگذاری کلان، همراه با دوره بازگشت سرمایه نسبتاً طولانی، ضرورت بهرهگیری از مدلهای مالی نوین و مشارکتی را بیش از پیش آشکار میسازد.
#ناترازی_برق
#حکمرانی_انرژی
🆔 کانال اطلاع رسانی مرکز طراحی حکمرانی نرم سامان
🔗 اینستاگرام | تلگرام | بله
ble.ir
بله | کانال مرکز طراحی حکمرانی نرم سامان (فطن)
نگاهی نو به حکمرانی کارآمد و هوشمند
@samantt_admin
August 23, 2026 52
