ترک طبابت - قسمت چهارم: با حضور هوش مصنوعی، آیا پزشکی منسوخ خواهد شد؟
در قسمت قبلی به این نتیجه رسیدیم که هوش مصنوعی، میتواند تمام کارهای تشخیصی و درمانی و... یک بیمارپزشک را در حد اعلا و بینیاز از او انجام دهد. اما در چنین شرایطی، آیا کل طبابت به معنای فعلیاش از بین خواهد رفت و اصطلاحاً منسوخ (Obsolete) خواهد شد؟ پاسخ منفی است.
پزشکی یا طبابت، به معنای واقعی کلمه - شامل انجام کارهایی برای رسیدن به تشخیص و درمان افرادی که بخش یا کل سلامت (شامل تمام انواع) آنها مشکلی پیدا کرده و... - غیرقابل اجتناب است. به این معنا که انسانها از ابتدای تاریخ تا حداقل امروز، بیمار میشده و میشوند و لازم، منطقی، اخلاقی و ارزشمند است شرایطی را فراهم آوریم که بیماران، بهبود یابند. این را بهعنوان یک فرض میپذیریم و با این فرض، به بررسی موضوع میپردازیم.
با توسعهٔ روزبهروز تکنولوژی و کاربردش در طبابت، ممکن و محتمل است به جایی برسیم که بیماران - که با معنای فعلی، کسی است که برای درمان به جایی که آنرا بیمارستان مینامیم مراجعه میکند - بسیار کمتری داشته باشیم. شواهد هم این را نشان میدهند که روند برخی بیماریهای واگیردار به کلی متوقف شده و بیماریهای غیرواگیردار هم در حال کاهش هستند. بیماریهای مزمن به کمک Telemedicine درحال حل و بیماریهای حاد و اورژانسی هم با کمک تصمیمیارها و رباتهای مستقر در اورژانس میتوانند به کلی بینیاز از حضور انسانها شوند. در کل، روند بسیار امیدوار کننده است، و حتی فارغ از کمترشدن یا نشدن خود بیماریها، شکل طبابت بسیار به سمت استفادهٔ هرچه کمتر از انسانها در «هرجایی که میشود» و کاهش نیاز به اقدامات حضوری میرود و این، منطقا مفید است.
اما منسوخشدن پزشکی - به معنای واقعی کلمه - اگر نگوییم غیرممکن، بسیار دورتر از تصورات ما به نظر میرسد. دقت کنید که بحث درمورد خود «طبابت» است و نه طبیبان فعلی. همچنین قابل ذکر است که هوش مصنوعی، قول درمان «تمام» بیماریها و بیماران را داده است، اما قول «بیمارنشدن افراد جدید»، مشابه درمانشان نیست، و متاسفانه نیازمند تغییرات عظیمی در سبک و نحوهٔ زندگی انسانها و محیط آنها است و اصولا محصولاتی که به چنین مسیری دست زدهاند و قصد تغییر عادات و سبک زندگی را داشتهاند، بسیار به ندرت موفق شدهاند. لذا طبابت را - حداقل در میانمدت و بهعنوان فرض - غیرقابل منسوخشدن در نظر میگیریم.
حالا سوال اینجاست که طبابت - به معنای عمومی آن - چه شکل تازهای پیدا خواهد کرد؟ پاسخ من این است که در کوتاهمدت، هیچ شکلی! واقعا در کوتاه مدت، تغییری در شکل پزشکی اتفاق نخواهد افتاد و حضور یک یا دو دستگاه و استفاده از چند اپلیکیشن و...، «شکل» پزشکی را تغییر نخواهند داد. برای تغییر این صنعت راکد، نیاز به سیستم و زیرساخت تازهای داریم که توسعهاش طول خواهد کشید. چرا که فواید حاصل از کاربرد تکنولوژیهای فعلی، در سیستم و زیرساخت فعلی، نمیتوانند بیشینه شوند. چنانچه ماشینهای خودران هم نمیتوانند وسط جادهای پر از ماشین و موتور و دوچرخه و... که توسط انسانها در حال هدایت هستند به بیشینهٔ فایدهشان برسند. یا به قول سم آلتمن خود هوش مصنوعی هم توسط تلفنهای همراهی که مانعی چون Screen دارند، به حد اعلای فایدهاش نخواهد رسید و به زودی متوجه خواهیم شد که این UI، چقدر غیربهینه بوده است. بدیهی است که حل این چنین مشکلات سیستمی، به مراتب مهمتر از حل مشکل یک تسک و یک رشته است!
در این مرحله، معمولا این سوال پیش میآید که روند تغییرات با کدام رشتههای زیرمجموعهٔ پزشکی آغاز خواهد شد و به چه شکل پیش خواهد رفت و ما چه کاری میتوانیم انجام دهیم تا همچنان relevant بمانیم. در قسمت بعدی به این موضوع خواهیم پرداخت...
@sinusealpha_channel
17
3
2
1February 13, 2026 1.7K 24
