ظهور حوزه‌ی عمومی مدرن و نقش مطبوعات همزمان با ظهور سرمایه‌داری تجاری… — کتاب‌خوان (علم و روشنگری) — TG.ME

ظهور حوزه‌ی عمومی مدرن و نقش مطبوعات همزمان با ظهور سرمایه‌داری تجاری اولیه، بنیان‌های گونه‌ای نظم اجتماعی نوین شکل گرفت. مبادله‌ی کالاها و خبرها به‌عنوان رکن اصلی سرمایه‌داری تجاری اولیه، در مرحله‌ی سوداگری قدرت انقلابی خود را بروز داد. شکل‌گیری جامعه‌ی مدنی (civil society) نتیجه‌ی طبیعی غیرشخصی کردن دستگاه دولت بود. روابط و مناسباتی که تاکنون در چارچوب اقتصاد خانگی شکل می‌گرفت، به‌تدریج به حوزه‌ی عمومی گرایش یافت. فعالیت اقتصادی خصوصی‌شده ناچار بود در راستای بازار کالاها انجام گیرد، بازاری که تحت نظارت عمومی بود. شرایط اقتصادی برای نخستین بار در راستای نفع همگان بود. جامعه جایی است که روابط متقابل به‌خاطر نفس زندگی اهمیت عمومی پیدا می‌کند و فعالیت‌های حیاتی بشر در ملاعام صورت می‌گیرد. مبادله‌ی خبرها همزمان با مبادله‌ی کالاها گسترش یافت. شهرهای بزرگ تجاری به مراکز بزرگ مبادله‌ی خبرها تبدیل شدند. ژورنال‌های سیاسی (political journals) ابتدا به‌صورت هفتگی و از اواسط قرن هفدهم به‌صورت روزانه منتشر شدند. بازرگانان گیرندگان اصلی این گزارش‌ها بودند و مایل نبودند آن‌ها را عمومی سازند. خبرهای خارجی، درباری و اقتصادی از صافی کنترل غیررسمی بازرگانان و رسمی دولت عبور می‌کرد. مبادله‌ی خبرها تابع قوانین بازار بود. ژورنال‌های چاپی اغلب از دل دفاتر خبری‌ای بیرون آمدند که کاغذهای اخبار را پخش می‌کردند. دولت مدرن اساساً دولتی مبتنی بر مالیات بود و بوروکراسی مالی هسته‌ی اصلی آن بود. روند جدایی ثروت شخصی پادشاه از دارایی‌های دولت، سلطه‌ی فردی را نابود کرد. حوزه‌ی اقتدار دولت (state authority) در ادارات دائمی و ارتش دائمی عینیت یافت و در نقطه‌ی مقابل حکومت‌شوندگان قرار گرفت. عمومی به معنای هر آن‌چه با دولت مرتبط می‌شد، به دستگاه کارآمدی اشاره داشت که دارای حوزه‌های قضایی منظم و حق انحصاری استفاده از زور مشروع بود. اقتدار فئودالی ارباب جای خود را به اقتدار دولت داد. افراد خصوصی که تحت حاکمیت این دولت بودند، بانی اصلی پدیده‌ی عموم (public) بودند. مطبوعات در راستای منافع دستگاه دولت درآمدند. یکی از فرامین دولت پروس در سال ۱۷۶۹ نمونه‌ی بارز این امر است. مقامات دولتی موظف بودند فرامین و قواعد را هر هفته آماده کنند و در اختیار سردبیران مطبوعات بگذارند. رابطه‌ی بین حاکمان و مردم در نتیجه‌ی سیاست‌های مرکانتیلیستی (mercantilism) به شکل عجیبی درآمد. هدف این سیاست‌ها حفظ تعادل در عرصه‌ی تجارت بود. بدین ترتیب، رابطه‌ی بین مقامات دولتی و حکومت‌شوندگان به‌صورت معجونی از برنامه‌ریزی دولتی و خلاقیت شخصی درآمد. 📘 دگرگونی ساختاری حوزه عمومی ✍🏻 یورگن هابرماس ↔️ جمال محمدی 📚 گروه کتابخوانی علمی @SciBookReader