🛑تحلیل نگاه اندیشکده بروکینگز به خاورمیانه
معرفی و جایگاه
مرکز سیاست خاورمیانه در بروکینگز (Center for Middle East Policy) یکی از تأثیرگذارترین اندیشکدههای آمریکایی در حوزه منطقه است که با تکیه بر رویکردی مسئلهمحور و مبتنی بر شواهد، به تحلیل تحولات منطقه میپردازد . بروکینگز با ترکیب پژوهشگران دارای سابقه اجرایی در دولت آمریکا (از جمله دافنا رند، دستیار پیشین وزیر خارجه) و کارشناسان مستقل، به عنوان یکی از منابع اصلی تأثیرگذار بر سیاستگذاری واشنگتن در خاورمیانه شناخته میشود .
🔸رویکرد تحلیلی و خط مشی فکری
تحلیلهای بروکینگز مبتنی بر سه مؤلفه کلیدی است:
۱. تحلیل مبتنی بر واقعیتهای میدانی: بروکینگز به جای تکیه بر ایدئولوژی، به دنبال راهحلهای عملی بر اساس دادههای واقعی است . این رویکرد در تحلیلهای اخیر درباره جنگ ایران مشهود است، جایی که نویسندگان این اندیشکده با نگاه واقعبینانه به پیامدهای جنگ پرداختهاند.
۲. نگاه به پیچیدگیهای چندلایه: بروکینگز همواره تأکید دارد که سیاست آمریکا در خاورمیانه نباید صرفاً بر اساس منافع یکجانبه، بلکه با درک تنوع زیرمنطقهها و بازیگران مختلف (شمال آفریقا، مصر و کشورهای حاشیه خلیج فارس، و شامات) طراحی شود .
۳. انتقاد از رویکردهای نظامیمحور: بروکینگز بارها بر ناتوانی راهبردهای صرفاً نظامی در حل بحرانهای منطقه تأکید کرده و بر ضرورت ترکیب ابزارهای دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی صحه گذاشته است .
🔹 تحلیل جنگ ایران از منظر بروکینگز
بروکینگز در تحلیلهای اخیر خود (ژوئن-اوت ۲۰۲۶) تصویری روشن از پیامدهای جنگ ایران ترسیم کرده است:
۱. تشدید شکافهای درون شورای همکاری خلیج فارس: جنگ ایران نه تنها کشورهای حاشیه خلیج فارس را متحد نکرد، بلکه اختلافات موجود را عمیقتر ساخته است. امارات که بیش از سایر کشورها هدف حملات قرار گرفت (بیش از ۳۰۰۰ موشک و پهپاد)، به دنبال فاصله گرفتن از عربستان و نزدیکی بیشتر به اسرائیل است، در حالی که ریاض مسیر دیپلماتیک با ایران را در پیش گرفته است . تصمیم امارات برای خروج از اوپک در آوریل ۲۰۲۶، نمونهای از این واگرایی است .
۲. فروپاشی محبوبیت اسرائیل در آمریکا: بر اساس نظرسنجی مرکز پیو، ۶۰ درصد از آمریکاییها نگاه منفی به اسرائیل دارند و ۷۴ درصد از جوانان آمریکایی با فلسطینیان همدردی میکنند . این افول محبوبیت، پیامد مستقیم نقش اسرائیل در شعلهور کردن جنگ با ایران و تداوم سیاستهای شهرکسازی در کرانه باختری است.
۳. بحران زیرساختهای حیاتی: بروکینگز هشدار داده که آسیبپذیری زیرساختهای آب (به ویژه تأسیسات نمکزدایی) در جریان جنگ، یک تهدید راهبردی جدی است. حمله به تأسیسات نمکزدایی بحرین که بیش از ۹۰ درصد آب آشامیدنی این کشور را تأمین میکند، نمونهای از این خطر است .
🔸 نقدها و چالشهای فرارو
بروکینگز با وجود رویکرد تحلیلی، از سوی برخی منابع (مانند روزنامه الاخبار) به همسویی با منافع لابی اسرائیل متهم شده است . در عین حال، بررسی مقالات این اندیشکده نشان میدهد که تحلیلگران آن، با وجود حمایت از امنیت رژیم اسرائیل، از سیاستهای افراطی نتانیاهو و شهرکسازی انتقاد میکنند .
🔺 جمعبندی
بروکینگز را باید به عنوان یک اندیشکده عملگرا و واقعگرا تحلیل کرد که با تکیه بر کارشناسان دارای سابقه اجرایی، به دنبال ارائه راهحلهای مبتنی بر شواهد برای بحرانهای منطقه است. با وجود اتهامات جانبداری، این مرکز یکی از تأثیرگذارترین منابع در شکلدهی به گفتمان سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود. نکته کلیدی در تحلیلهای بروکینگز، پذیرش شکست رویکرد صرفاً نظامی و تأکید بر ضرورت ترکیب ابزارهای دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی برای دستیابی به ثبات پایدار در منطقه است.
#بروکینگز #اندیشکده_آمریکایی #جنگ_ایران #سیاست_خاورمیانه #تحلیل_راهبردی #کانال_شامات
August 31, 2026 132 2
