🔻 تسلیم یا سازش؟ انحلال نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) برای الشرع، ترکیه و کوردهای سوریه چه معنایی دارد
✍ آمبرین زمان
منبع: المانیتور/ ترجمە اختصاصی قندیل پرس
🔹 یک سال و پنج ماه و ۱۵ روز پس از آنکه احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، و مظلوم کوبانی، فرمانده کل نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) به رهبری کوردها، توافقی تاریخی را برای ادغام تمامی نهادهای نظامی و اداری کوردی با دولت مرکزی امضا کردند، کوبانی انحلال نیروهای خود را اعلام کرد و به این ترتیب پایان فصلی آکنده از شکوه و شکست را رقم زد.
🔹 صحنههایی که در آن شب اواخر تابستان رقم خورد، میتوانست مستقیماً از نمایشنامه «شاه لیر» شکسپیر بیرون آمده باشد. کوبانی که به تنهایی در برابر حضاری از مقامات سوری و کوردی در دمشق ایستاده بود، ابتدا به زبان عربی و سپس به زبان کوردی «پایان مأموریت نیروهای دموکراتیک سوریه» و «انحلال آنها به عنوان یک نیروی نظامی مستقل» را اعلام کرد.
🔹 تام باراک، فرستاده دولت ترامپ در امور سوریه، این اعلامیه را «کاملاً تاریخی» خواند و «رهبری دوراندیشانه» پرزیدنت دونالد ترامپ را دلیل «گذار منظم نیروهای دموکراتیک سوریه به نهادهای دولتی سوریه» دانست. یک سخنگوی حزب حاکم ترکیه نیز گفت که «آستانه مهمی» در جهت «تقویت وحدت سوریه» پشت سر گذاشته شده است.
🔹 با این حال، برای تعداد بیشماری از کوردهای سوریه و فراتر از آن که رویای دستیابی به وضعیت فدرال همانند برادران خود در عراق را در سر میپروراندند، این اتفاق به مثابه تسلیم شدن بود. تصاویر کوبانی و همکارانش که در دو سوی مقامات سوری در شکوه سرد و مرمری «کاخ خلق» نشسته بودند، در حالی که الشرع از فاصلهای دور بر روی یک صندلی طلاکاری شده ریاست میکرد، برای بسیاری بیش از حدِ تحمل بود؛ آن هم پس از ۱۴ سال نیمهاستقلالی که زیر چتر نیروهای ویژه آمریکاییِ مستقر در شمال شرق سوریه برای حمایت از مبارزه به رهبری نیروهای دموکراتیک سوریه علیه داعش به دست آمده بود.
🔹 بر اساس گزارش رسانههای محلی، طبق مفاد توافقی که روز سهشنبه به دست آمد، الشرع سه فرمان جداگانه را امضا خواهد کرد. یکی از آنها نقش مشاور رئیسجمهور، ظاهراً در امور کوردها، را به کوبانی محول میکند. فرمان دوم الهام احمد، وزیر خارجه دوفاکتو (غیررسمی) اداره خودمختار به رهبری کوردها را به عنوان یکی از اعضای پارلمان سوریه از سهمیه اختصاصیافته به الشرع منصوب میکند. انتظار میرود احمد بخشی از کمیتهای باشد که به امور دیاسپورا (مهاجران و آوارگان خارج از کشور) میپردازد و همچنین در کمیته دیگری برای تدوین قانون اساسی جدید حضور داشته باشد. و در نهایت، دو ساعت در هفته آموزش به زبان کوردی و درباره آن به عنوان یک واحد اختیاری برای مناطق کوردنشین به برنامه درسی دولتی اضافه خواهد شد. علاوه بر این، «یگانهای مدافع زنان» (YPJ) که تماماً زنانه و تحت رهبری کوردهاست، در ظرفیت مبارزه با تروریسم در وزارت کشور ادغام خواهد شد.
🔹 این فرمانها مکمل اصلاحات موجود خواهند بود؛ از جمله فرمان ریاستجمهوری در ماه ژانویه که حدود ۲.۵ میلیون کورد سوریه را به عنوان بخشی «اساسی و اصیل» از مردم سوریه به رسمیت میشناسد، به کوردهایی که توسط رژیم بعث «بدون تابعیت» تلقی میشدند حق شهروندی اعطا میکند و هزاران جنگجوی نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) را در چهار تیپ ادغام میکند، ضمن اینکه دستکم ایجاد یک تیپ دیگر برای منطقه محصور اکثراً کوردنشین عفرین در دست بررسی است.
🔹 این اقدامات در سوریه بیسابقهاند و بسیار فراتر از آن چیزی هستند که ترکیه، میزبان بزرگترین جمعیت کوردهای جهان، در جریان مذاکرات صلح کنونی با عبدالله اوجالان، رهبر زندانی حزب کارگران کوردستان (پکک)، در حال بررسی آن است. این روند به دو دلیل ارتباط تنگاتنگی با مذاکرات بین نیروهای دموکراتیک سوریه و دمشق دارد. اول اینکه ترکیه نفوذ و اهرم فشار قابلتوجهی بر دمشق دارد که به آن اجازه میدهد از حق وتوی مؤثری در مورد محدودیتهای گشایشهای الشرع در قبال کوردها استفاده کند.
🔹 دلیل دیگر این است که تاکنون، اوجالان نفوذ بلامنازعی بر کوبانی و رفقایش داشته است، زیرا او و بسیاری دیگر تحت فرماندهی رهبر پکک زمانی که او این حزب را از سوریه اداره میکرد، فعالیت میکردند تا اینکه او در اکتبر ۱۹۹۸ تحت تهدیدهای نظامی ترکیه اخراج شد و متعاقباً در فوریه ۱۹۹۹ توسط نیروهای ترکیه در کنیا دستگیر گردید.
🔹 گمان میرود مداخله اوجالان در وادار کردن کوبانی به تسریع روند پایان دادن به نیروهای دموکراتیک سوریه و پذیرش نقش به عنوان مشاور الشرع، نقشی محوری داشته است. مدتهاست که روشن شده برچیده شدن خودمختاری کوردها در سوریه، شرطی ضروری برای پیشبرد مذاکرات در ترکیه با هدف پایان دادن قطعی به درگیری چهار دههای پکک با ارتش ترکیه است.
August 27, 2026 181 1
