🩺 آپدیتهای جذاب و پارادایمشیفتهای تغذیه در CKD (بخش سوم)
نگاهی به محور روده-کلیه، رژیمهای گیاهی و PRAL
همکاران عزیز، علم تغذیه در مدیریت بیماریهای کلیوی طی سالهای اخیر دچار تغییرات شگرفی شده است. دیگر رویکردهای سنتی محدودکننده مطلق، جای خود را به استراتژیهای هوشمندانهتر دادهاند:
🌱 1. پارادایمشیفت بزرگ: رژیمهای غالب گیاهی (PLADO)
در گذشته به دلیل ارزش بیولوژیک پایینتر و پتاسیم بالا، پروتئینهای گیاهی در CKD محدود میشدند. اما گایدلاینهای جدید چرخش ۱۸۰ درجهای داشتهاند! رژیم PLADO (Plant-Dominant Low-Protein Diet) نشان داده است که پروتئین گیاهی به ۳ دلیل به شدت به نفع کلیه است:
* فسفر قفلشده: فسفر گیاهی به شکل اسید فیتیک است و چون انسان آنزیم فیتاز ندارد، بخش عمده آن دفع میشود.
* پروفایل اسیدآمینه: اسیدهای آمینه گیاهی باعث اتساع عروق آوران گلومرولی نمیشوند و فشار داخل کلیه را کاهش میدهند.
* تولید کمتر اوره: متابولیسم پروتئینهای گیاهی ضایعات نیتروژنی کمتری تولید میکند.
🦠 2. محور روده-کلیه و سموم اورمیک
در بیماران کلیوی، تغییر فلور روده (دیسبیوزیس) باعث تسلط باکتریهای پروتئولیتیک میشود. این باکتریها پروتئینهای هضمنشده را تخمیر کرده و سموم اورمیک کشندهای مانند ایندوکسیل سولفات (IS) و پی-کرسیل سولفات (PCS) تولید میکنند که کلیه بیمار قادر به دفع آنها نیست.
* راهکار تغذیهای: افزایش فیبر دریافتی باعث تغییر مسیر میکروبیوم از تخمیر پروتئین به سمت تخمیر کربوهیدرات (Saccharolytic) شده و تولید این سموم مخرب را به شدت مهار میکند.
🍋 3. بار اسیدی کلیوی (PRAL) و اسیدوز متابولیک
کلیه نارسا نمیتواند اسیدهای تولیدشده از متابولیسم (به ویژه از گوشت و پنیر) را دفع کند. استفاده استراتژیک از میوهها و سبزیجات ایمن (با پتاسیم کنترلشده) به عنوان تولیدکنندههای باز، بار اسیدی کلیوی یا PRAL را کاهش داده و در بسیاری از موارد نیاز به مصرف قرصهای بیکربنات سدیم را به تعویق میاندازد.
━━━━━━━━━━━━━━
ادامه دارد... (در بخش بعدی به سراغ کالبدشکافی مکملهای تخصصی در CKD خواهیم رفت)
https://t.me/NutriZone_5
Telegram
NutriZone
🍎 آپدیتهای علمی و کیسهای بالینی برای متخصصان تغذیه و رژیم درمانگران. ساده، کاربردی و همیشه بهروز. با هم یاد بگیریم! 🤝
3August 25, 2026 315 3
