|Nᴇᴜʀᴏɴ.ᴍᴇᴅɪᴄᴀʟ ɴᴇᴜʀᴏʟᴏɢʏ: post #4038 — TG.ME

Ushbu talqinlarga, korteks yuzasining elektr stimulyatsiyasiga asoslangan barcha kuzatuvlarga bo'lgani kabi, ehtiyotkorlik bilan qarash lozim. Ma'lum bo'lishicha, motor hujayralarini yuzadan stimulyatsiya qilish uchun elektr toki korteksga V qatlamgacha kirib borishi kerak, chunki bu neyronlar aynan o'sha yerda joylashgan, bu esa muqarrar ravishda ko'plab boshqa korteks neyronlarini ham faollashtiradi. Mikroelektrodlar bilan korteks chuqurligini aniqroq stimulyatsiya qilish alohida mushaklarning kontraktsiyasini nazorat qiluvchi neyronlarning diskret zonalari mavjudligini ko'rsatadi (Asanuma va Evarts va boshq.). Muayyan orqa miya motoneyronlar guruhiga proyeksiya beruvchi neyronlar radial tarzda tekislangan ustunlarda joylashgan bo'lib, ular proyeksiya beradigan aynan o'sha mushaklardan afferent impulslarni qabul qiladi. Sensomotor korteksdagi hujayralarning ustunsimon joylashuvi ko'p yillar davomida ma'lum bo'lgan; ushbu ustunlardagi hujayralar orasidagi ko'plab radial o'zaro bog'lanishlar boyligi Lorente de Noni ushbu "vertikal zanjirlar" korteksning elementar funktsional birliklari ekanligini taklif qilishga olib keldi. Bu tushuncha Mauntkasl kuzatuvlari bilan kuchli qo'llab-quvvatlandi: bir ustundagi neyronlar tananing bir xil qismidan bir xil sezgi modalligiga oid impulslarni qabul qilar edi. Ustunlar harakatga birlik sifatida hissa qo'shadimi yoki ko'plab ustunlar ichidagi alohida hujayralar tanlab faollashadimi — bu hali to'liq aniq emas (Xenneman va Asanuma). Piramidal (4-maydon) motoneyronlar parietal, prefrontal, premotor, hamda eshitish va ko'rish korteks sohalaridan keladigan signallar orqali sezgi bilan chaqiriladigan yoki rejalashtirilgan harakatlarga tayyorlanadi. Alohida hujayra yozib olish (single-cell recording) texnikasi piramidal hujayralar harakat boshlanishidan taxminan 60 ms oldin, harakatning yakuniy patterni va kuchi bilan belgilanadigan ketma-ketlikda faollashishini ko'rsatadi (Evarts va hamkasblari). Ixtiyoriy mushak harakatidan oldin qo'shimcha motor korteksda kuzatiladigan elektrografik faollik Bereitschaft, ya'ni "tayyorgarlik" potensiali deb nomlangan (Kornxuber va Dike). Bu potensial EEGning α-ritmidan 1-2 tartib kichikroq; uni aniqlash uchun harakat boshlanishidan oldingi ko'plab o'lchovlarni o'rtachalashtirish talab etiladi. Motor korteks, shuningdek, sezgi signallari orqali chaqiriladigan harakatlar uchun orqa parietal korteksdan, va motivatsiya hamda diqqatni ta'minlaydigan limbik sohalardan ham signal oladi. Funktsional serebral qon oqimini o'lchash motor korteks faollashuviga olib keladigan neyral hodisalar ansambllarini ko'rsatgan (Roland). Shunday qilib, prefrontal korteks, qo'shimcha motor korteks, premotor korteks va motor korteksning barchasi afferent stimullarga javob beradi va murakkab harakatdan oldin hamda u bilan muvofiqlashtirilgan holda faoliyat yuritadi (Tach va Montgomeri). Keyinroq ta'kidlanganidek, bazal ganglilar va serebellum ham ushbu korteks sohalariga proyeksiya beradi, kortikospinal neyronlar razryadidan oldin yoki u bilan bir vaqtda faollashadi va muvofiqlashtirilgan harakatning yuzaga kelishiga muhim hissa qo'shadi. NeuronUzb