میدازولام یک بنزودیازپین کوتاه اثر است که اثرات ضدتشنج، آرامبخش، ضداضطراب، ایجاد فراموشی نسبی و شل کننده عضلانی دارد.مکانیسم اثر
مهمترین کاربردهای آن در محیط اورژانس و ترالی:
تشنج و استاتوس اپیلپتیکوس
آرامبخشی قبل یا حین برخی اقدامات
آرامبخشی بیمار تحت تهویه مکانیکی در شرایط منتخب
در استاتوس اپیلپتیکوس، میدازولام یکی از بنزودیازپینهای مهم برای درمان اولیه است، به خصوص وقتی دسترسی وریدی وجود ندارد.
میدازولام به گیرنده گابا در سیستم عصبی مرکزی متصل میشود و اثر مهاری گابا را افزایش میدهد و باعث افزایش ورود یون کلر به نورون، کاهش تحریک پذیری نورونی، کاهش فعالیت الکتریکی بیش از حد و مهار تشنج و ایجاد آرامبخشی میشود.اندیکاسیون های مهم
تشنجدوز اورژانسی
یکی از کاربردهای بسیار مهم:
تشنج فعال و استاتوس اپیلپتیکوس
به خصوص در شرایطی که دسترسی وریدی نداریم، مسیرهای عضلانی یا داخل بینی میتوانند بسیار کاربردی باشند.
سایر کاربردها
آرامبخشی قبل از اقدامات
آرامبخشی در برخی اقدامات تشخیصی یا درمانی
آرامبخشی بیماران تحت تهویه مکانیکی
دوز به سن، وزن، مسیر تجویز و هدف درمان بستگی دارد.نحوه تجویز
تشنج فعال در بزرگسال
در صورت نبود دسترسی وریدی، یکی از درمانهای رایج:
میدازولام ۱۰ میلی گرم عضلانی
در برخی پروتکلها برای بیمارانی با وزن کمتر، دوز کمتر استفاده میشود.
نکته
برای آرامبخشی، دوزها بسیار متفاوت هستند و معمولاً از دوزهای کوچکتر و قابل تیتراسیون استفاده میشود.
پس نباید دوز تشنج را به بیمار آرامبخشی تعمیم داد.
میدازولام مزیت مهمی نسبت به دیازپام دارد، اینکه میتوان از مسیرهای مختلف استفاده کرد مانند IV ،IM، داخل بینی و داخل گونه، این ویژگی در تشنج بسیار مهم است چون بیمار تشنجی ممکن است دسترسی وریدی نداشته باشد در چنین شرایطی، میدازولام عضلانی یا داخل بینی میتواند بدون اتلاف زمان تجویز شود.مانیتورینگ پرستاری
تعداد تنفسعوارض مهم
سطح اکسیژن
فشارخون
ضربان قلب
سطح هوشیاری
وضعیت راه هوایی
در آرامبخشی پایش تنفسی اهمیت بسیار زیادی دارد.
در صورت امکان و طبق شرایط بالینی:
پایش مداوم اکسیژن
پایش دی اکسید کربن بازدمی
نوار قلب
نکته: بعد از میدازولام، بیمار را فقط از نظر آرام شدن نگاه نکنید، تنفس را نیز کنترل کنید.
خواب آلودگیموارد منع مصرف
گیجی
کاهش سطح هوشیاری
اختلال حافظه
ضعف عضلانی
دپرسیون تنفسی
آپنه
افت فشارخون
انسداد راه هوایی
خصوصا با دوز بالا، تزریق سریع یا همراه با اپیوئید
احتیاط جدی در:تداخلات مهم
نارسایی تنفسی
آپنه خواب
سالمندان
بیماری شدید کبدی
بیماران همودینامیک ناپایدار
مصرف همزمان داروهای تضعیف کننده سیستم عصبی مرکزی
اپیوئیدها
الکل
مهارکنندههای آنزیمهای کبدی
نکته بالینی
مزیت بزرگ میدازولام در تشنج فقط اثر سریع آن نیست امکان تجویز بدون دسترسی وریدی است. پس در یک بیمار تشنجی، نداشتن رگ نباید باعث تأخیر در درمان اولیه شود.خلاصه
نکته مهم دیگر استفاده اشتباه از دوز آرامبخشی برای درمان تشنج یا بلعکس است که باید دقت شود.
دسته: بنزودیازپین
اثر: ضدتشنج، آرامبخش، ضداضطراب
کاربرد اصلی: تشنج و استاتوس اپیلپتیکوس
خطر اصلی: دپرسیون تنفسی
تداخل مهم: اپیوئیدها و سایر داروهای تضعیف کننده سیستم عصبی مرکزی
نکته مهم: در تشنج، بیمار اگر رگ ندارد، میدازولام میتواند راه را برای شروع سریع درمان باز کند.
انجمن علمی دانشجویان پرستاری ایران
@Nsa_iums
