آتروپین یک داروی آنتیکولینرژیک است که با مهار گیرندههای موسکارینی، اثرات پاراسمپاتیک را کاهش میدهد.مکانیسم اثر
در ترالی اورژانس، مهمترین کاربرد آن:
برادی کاردی علامتدار
کاهش ترشحات راه هوایی در برخی شرایط
برخی مسمومیتهای کولینرژیک، به ویژه مسمومیت با ترکیبات ارگانوفسفره
است.
اما مهمترین کاربردی برای ترالی خط اول برادیکاردی علامتدار در الگوریتم احیای بزرگسالان است.
آتروپین گیرندههای موسکارینی استیلکولین را مهار میکند.اندیکاسیون های مهم
در قلب، تحریک پاراسمپاتیک از طریق عصب واگ باعث کاهش فعالیت گره سینوسی و کاهش هدایت در گره دهلیزی بطنی میشود.
آتروپین اثر واگ را مهار میکند و فعالیت گره سینوسی افزایش میابد، ضربان قلب افزایش پیدا میکند و همچنین هدایت از گره دهلیزی بطنی بهتر میشود.
برادی کاردی علامتداردوز اورژانسی
یعنی برادی کاردی که باعث علائم یا اختلال همودینامیک شده باشد، مانند:
افت فشارخون
تغییر سطح هوشیاری
علائم شوک
درد ایسکمیک قفسه سینه
نارسایی حاد قلبی
سایر کاربردها
مسمومیت با ترکیبات ارگانوفسفره
برخی شرایط قبل از بیهوشی یا اقدامات راه هوایی برای کاهش ترشحات
برادی کاردی علامتدار بزرگسالاننحوه تجویز
۱ میلی گرم IV
هر ۳ تا ۵ دقیقه در صورت نیاز قابل تکرار است.
حداکثر دوز تجمعی:
۳ میلی گرم
نکته بسیار مهم:
دوز قدیمی ۰٫۵ میلی گرم دیگر دوز توصیه شده فعلی برای درمان برادی کاردی علامتدار بزرگسالان نیست زیرا دوزهای بسیار پایین ممکن است در برخی شرایط باعث بدترشدن برادی کاردی شوند.
برای برادی کاردی به صورت وریدی و میتوان آن را بهصورت بولوس تجویز کرد.مانیتورینگ پرستاری
پس از تجویز باید:
ریتم قلب
ضربان قلب
فشارخون
علائم بیمار
مجدد ارزیابی شوند.
اگر پاسخ مناسب ایجاد نشود، نباید صرفاً به تکرار بینهایت آتروپین ادامه داد.
در صورت عدم پاسخ، درمانهای بعدی طبق الگوریتم برادی کاردی مطرح میشوند از جمله:
تحریک پوستی موقت
انفوزیون دوپامین
انفوزیون اپینفرین
نوار قلب مداومعوارض مهم
ضربان قلب
فشار خون
سطح هوشیاری
علائم شوک
درد قفسه سینه
وضعیت تنفسی
نباید فقط عدد ضربان قلب را نگاه نکرد مثلاً ضربان ۴۵ به تنهایی نمیگوید بیمار نیازمند آتروپین است. باید ببینیم آیا برادی کاردی باعث اختلال همودینامیک یا علائم بالینی شده است یا خیر.
به دلیل مهار سیستم پاراسمپاتیک:موارد منع مصرف
تاکی کاردی
خشکی دهان
تاری دید
گشاد شدن مردمک
احتباس ادرار
کاهش تعریق
یبوست
گیجی و بیقراری
در دوزهای بالا:
دلیریوم
توهم
افزایش شدید ضربان
گلوکوم زاویه بستهتداخلات مهم
احتباس ادراری
بزرگی پروستات
تاکی آریتمی
برخی بیماریهای گوارشی انسدادی
اما در موقعیتهای تهدیدکننده حیات، مثل برادی کاردی شدید یا مسمومیت کولینرژیک، تصمیم درمانی بر اساس خطر و فایده گرفته میشود و موارد منع مصرف نسبی نباید باعث تأخیر در درمان شوند.
آتروپین با سایر داروهای دارای اثر آنتی کولینرژیک میتواند عوارضی مانند:نکته بالینی
خشکی دهان
احتباس ادرار
تاکی کاردی
گیجی را تشدید کند.
همچنین ترکیب با برخی داروهای مؤثر بر سیستم عصبی مرکزی میتواند خطر گیجی و دلیریوم را افزایش دهد.
آتروپین برای عدد پایین ضربان قلب نیست برای برادی کاردی علامتدار است. به طور مثال اگر ضربان قلب پائین بود ولیخلاصه
فشارخون مناسب داشت
هوشیار بود
درد قفسه سینه نداشت
علائم شوک نداشت
لزومی ندارد صرفاً به خاطر ضربان پائین آتروپین دریافت کند.
دسته: آنتی کولینرژیک
مکانیسم: مهار گیرندههای موسکارینی و کاهش اثر واگ
کاربرد اصلی: برادی کاردی علامتدار
دوز بزرگسال: ۱ میلی گرم IV
تکرار: هر ۳ تا ۵ دقیقه
نکته مهم: آتروپین ترمز واگی قلب را برمیدارد اما هر برادی کاردی نیاز به برداشتن این ترمز ندارد.
انجمن علمی دانشجویان پرستاری ایران
https://t.me/NSA_IUMS
