فاشیسم ایتالیایی را آیا میتوان صرفاً جنبشی ارتجاعی دانست؟
اگر از منظر مارکسیسم ارتدکس به مسئله بنگریم، پاسخ احتمالاً مثبت است. اما آیا چنین داوریای، تحلیل تاریخی موشکافانه را قربانی یک حکم شبهدینی نمیکند؟
بیتردید، فاشیسم ایتالیا با اتکا به ائتلاف با نیروهای غیرفاشیست، از جمله لیبرالها و ملیگرایان محافظهکار، به قدرت رسید. اما اگر فاشیسم صرفاً ابزار این نیروها بود، چرا در سال ۱۹۴۳ همین نیروها در برکناری آن نقش تعیینکننده ایفا کردند؟ آیا این واقعیت نشان نمیدهد که رژیم فاشیستی در بسیاری از مسائل، در برابر خواستهها و منافع متحدان اولیه خود ایستادگی کرده بود؟
برای نمونه، آیا هنگام آغاز جنگ اتیوپی، که در راستای پاسخ به نیازهای اقتصادی و صنعتی جدید ایتالیا توجیه میشد، بخشهایی از همین محافل محافظهکار و لیبرال با آن مخالفت نکردند؟
همچنین، آیا فاشیسم در دهه ۱۹۳۰، برخلاف مسیر دهه ۱۹۲۰، از سیاستهای گسترده خصوصیسازی فاصله نگرفت و در جهت گسترش مداخله دولت در اقتصاد حرکت نکرد؟
اگر چنین تحولاتی را نادیده بگیریم، آیا تقلیل فاشیسم به یک ابزار ارتجاع چیزی جز سادهسازی تاریخ خواهد بود؟
@Italyww2 🇮🇹
