نگاهی به گزارش زفریر رینات، خبرنگار حوزه آب و محیط زیست روزنامه هاآرتز: «وقتی پوشش رسانهای یک بحران آب، غیب میشود».
نکات اصلی گزارش:
- رسانهها چشمشان به بحراناست. آن زمان در اسرائیل، کمآبی در دوره خشکسالی تیتر اول رسانهها شد، اما به اندکی بارش باران، پوشش رسانهای تقریبا صفر شد. دبیران تحریریه معمولاً وقتی آب به چشم نیاید، به سراغش نمیروند.
- «از چشم افتادن» مساوی «از یاد رفتن» است. حتی وقتی باران میبارد، تهدید پابرجااست، اما خیلیها متوجه این مهم نیستند! فروکش کردن بحران ظاهری باعث میشود افکار عمومی و سیاستمداران دست از پیگیری بردارند، و این خطرناک است!
به نظر من، از تجربه این روزنامهنگار میتوان بسیار آموخت!
۱- حتی در سالهای پرباران، پیگیری و افشاگری باید ادامه یابد. موضوع باید از حالت «خبر فوری» به «دستور کار دائمی» تبدیل شود!
۲- سدهای خالی، زمینهای کشاورزی و تالابها ترکخورده، صف مردم برای گرفتن سهمشان از تانکرهای آب باید به مردم نشان داده شود.
۳- پرداختن به آلودگی، فساد در بخش آب، و ارتباط طرحهای آبی با پروژههای حساس باید دائما در رسانهها منعکس شود.
۴- سکوت خبرنگاران و دبیران در مقابل واقعیتهای آب را باید زیر ذرهبین برد.
۵- وقتی بحران آب دچار «فروکش ظاهری» میسود، سردبیرها مسیر پوشش خبری را عوض میکنند! در ایران، این تغییر رویه تصادفی نیست! میتواند با دستور مستقیم نهادهای امنیتی، یا لابی روابط عمومی و رشوه، و یا فشار و منافع حامیان اقتصادی انجام شود تا رد فساد، سو مدیریت، یا نقش نهادهای نظامی و پیمانکاران خاص از چشم مردم پنهان بماند.
۶- وقتی فساد رسانهای بیداد میکند، حتی اگر بحران پوشش داده شود، روایتها طوری چیده میشود که نقش مقصران، مانند عیسی بزرگزاده و دیگر عوامل کارفرمایی آب، و یا بنفشه زهرایی و همسانان او، کمرنگ یا پاک شود و تقصیر به «شرایط طبیعی» یا «مصرفکنندهٔ بیمسوولیت» و ... نسبت داده شود.
۷- وقتی رسانههای کوچک و بزرگ از پروژههای بزرگ عمرانی، سدسازی یا انتقال آب آگهی میگیرند و دبیران و سردبیران رشوه و یا «هدیه» دریافت میکنند، انگیزهٔ برای نقد این پروژهها از بین میرود! بررسی کنید سال ۸۵ و با آبگیری سد کارون ۳، عملا چقدر شاهد بررسی دقیق نتایج آبگیری روی مردم و محیط زیست بودیم، اما تعریفها و تمجیدها بارها منتشر شدند. فساد در قالب قرارداد تبلیغاتی یا اسپانسرینگ هم میتواند بحران را از صفحهٔ اول به حاشیه ببرد.
https://niemanreports.org/when-coverage-of-a-water-crisis-vanishes/
Nieman Reports
When Coverage of a Water Crisis Vanishes - Nieman Reports
‘Unless there is a real and apparent danger … reporters will find it hard to convince editors to dedicate time and space for water stories.’
August 8, 2025 910 4
