۴۸ نامه برای رضا نامهٔ شانزدهم "وقتی حق با تو بود.." رضا جان بعضی… — آوای نگارش

آوای نگارش@Avaye_Negaresh · 1K subscribers Open in TelegramOpen

۴۸ نامه برای رضا
نامهٔ شانزدهم

"وقتی حق با تو بود.."

رضا جان
بعضی آدم‌ها را نمی‌شود با حرف‌هایی که دربارهٔ خودشان می‌زنند شناخت.
باید یک جایی، در یک موقعیت واقعی، سر دو راهی قرار بگیرند؛
جایی که یک طرفش حق خودشان باشد و طرف دیگر، گرفتاری آدم دیگری.
آن‌وقت است که می‌شود فهمید آدم واقعاً چه جور انسانی است.
تو را من از این لحظه‌ها بیشتر به یاد می‌آورم.
یک بار تصادف کرده بودی.
مقصر هم طرف مقابل بود.
صورتت آسیب دیده بود و طبیعتاً می‌توانستی دنبال خسارت باشی، پیگیر حق خودت باشی و بخواهی هزینهٔ آسیبی را که به تو وارد شده، از مقصر بگیری.
اما چیزی که برایم ماند، خود تصادف نبود.
این بود که تو، به جای اینکه تمام حواست به خسارت خودت باشد، داشتی به زندگی آدم مقابل فکر می‌کردی.
می‌گفتی با ماشین کار می‌کند.
اگر ماشینش بخوابد، کارش می‌خوابد.
اگر کارش بخوابد، زندگی‌اش چه می‌شود؟
دنبال این بودی که کارها زودتر انجام شود، ماشینش آزاد شود و بتواند برگردد سر زندگی‌اش.
آن روز شاید این رفتار تو برایم عجیب بود، اما سال‌ها بعد فهمیدم این اتفاق، استثنا نبود.
تو انگار وقتی با گرفتاری آدم دیگری روبه‌رو می‌شدی، حتی اگر خودت هم آسیب دیده بودی، نمی‌توانستی فقط یک طرف ماجرا را ببینی.
این را در ماجرای خانواده‌ات بیشتر از همیشه فهمیدم.
روزی که پدرت در یک تصادف به‌شدت آسیب دید.
آسیب آن‌قدر جدی بود که دیگر نتوانست مثل گذشته کار کند و عملاً خانه‌نشین شد.
طبیعی بود که همهٔ خانواده بگویند باید خسارت گرفته شود.
باید دیه پرداخت شود.
طرف مقابل هم بیمه داشت.
یعنی از نظر قانونی و عرفی راه مشخص بود.
این حق پدرت و خانواده‌ات بود.
و با آن شرایط، هیچ‌کس نمی‌توانست به شما بگوید چرا باید از حق خودتان بگذرید.
اما تو طور دیگری فکر می‌کردی.
می‌گفتی این کار ممکن است مدت‌ها طول بکشد.
ممکن است برای طرف مقابل گرفتاری زیادی درست شود.
ممکن است زندگی او هم تحت تأثیر قرار بگیرد.
خانواده را قانع کردی.
مادرت را.
بقیهٔ اعضای خانه را.
حتی وقتی به تو می‌گفتند:
«خب، دولت می‌دهد.»
باز هم دلت با این راه نبود.
و در نهایت تصمیم گرفتی از این حق بگذری.
نه اینکه نمی‌دانستی چه چیزی به پدرت و خانواده‌ات تعلق می‌گیرد.
می‌دانستی.
نه اینکه آسیب پدرت کم بود.
نبود.
نه اینکه زندگی خانواده‌ات آسان بود.
نبود.
اما تو یک تصمیم سخت گرفتی:
از چیزی که می‌توانستی بگیری، گذشتی.
و بعد، شاید سخت‌ترین قسمت ماجرا تازه شروع شد.
چون گذشتن از خسارت، به معنای گذشتن از مسئولیت نبود.
پدرت دیگر نمی‌توانست مثل گذشته کار کند.
و تو باید از او نگهداری می‌کردی.
سال‌های سال.
این بخش ماجرا را که به آن فکر می‌کنم، بیشتر از خودِ گذشتنت تکانم می‌دهد.
چون گذشتن از یک پول یا یک حق، شاید در یک لحظه اتفاق بیفتد.
اما پذیرفتن مسئولیتی که بعد از آن بر دوش آدم می‌ماند، چیزی نیست که با یک تصمیم تمام شود.
تو ماندی.
از پدرت مراقبت کردی.
از خانواده حمایت کردی.
و سال‌ها این مسئولیت را با خودت کشیدی.
بی‌آنکه آن را تبدیل به داستانی دربارهٔ فداکاری خودت کنی.
شاید اگر کس دیگری بود، بارها درباره‌اش حرف می‌زد.
می‌گفت:
"من برای خانواده‌ام فلان کار را کردم."
"من از فلان حق گذشتم."
"من این همه سال زحمت کشیدم."
اما تو از این جنس حرف‌ها نمی‌زدی.
انگار برایت یک اتفاق طبیعی بود:
وقتی پدرم نمی‌تواند، من باید باشم.
همین.
رضا،
من فکر می‌کنم اینجا بود که معنی بعضی از حرف‌هایت برایم روشن‌تر شد.
مثلاً همان "مهربونی مجانیه"
آن جمله شاید در ظاهر خیلی ساده بود.
اما مهربانی تو همیشه آن‌قدر هم مجانی نبود.
گاهی قیمتش گذشتن از یک حق بود.
گاهی قیمتش تحمل یک درد بود.
گاهی قیمتش سال‌ها مسئولیت بود.
و عجیب‌تر اینکه تو ظاهراً حساب نمی‌کردی.
انگار برای خودت دفترچه‌ای نداشتی که در آن بنویسی:
من برای چه کسی چه کردم؟
از چه چیزی گذشتم؟
چه چیزی به من بدهکارند؟
شاید همین بود که مهربانی‌ات را واقعی می‌کرد.
تو آدم‌ها را در ترازوی سود و زیان نمی‌گذاشتی.
حتی وقتی می‌توانستی.
حتی وقتی حق داشتی.
حتی وقتی دیگران می‌گفتند:
"بگیر. این حق توست."
گاهی فکر می‌کنم ما دربارهٔ "حق" فقط یک طرف ماجرا را می‌بینیم.
حق یعنی چیزی که قانون یا عرف یا اخلاق به ما داده است.
اما تو انگار یک سؤال دیگر هم داشتی:
اگر حق من، زندگی یک آدم دیگر را ویران کند، آیا باز هم باید آن را تا آخرین ذره بگیرم؟
نمی‌دانم جواب درست این سؤال چیست.
هنوز هم نمی‌دانم.
شاید حتی امروز هم اگر این ماجرا را برای کسی تعریف کنم ، خیلی‌ها بگویند تصمیم رضا درست نبود.

https://t.me/Avaye_Negaresh

آوای نگارش

ارسال آثار،انتقادات و پیشنهادات به نشانی زیر: https://t.me/Avaye_Negaresh