بیشتر بدانیم: خارش ، یکی از شایعترین و آزاردهندهترین علائم کلانژیت صفراوی اولیه است که میتواند بهطور جدی کیفیت زندگی بیماران را تحتتأثیر قرار دهد. این علامت معمولاً شبها تشدید میشود و ممکن است در برخی بیماران تنها علامت اولیه بیماری باشد. درمان آن نیازمند رویکرد مرحلهای است:
در خط اول، کلستیرامین (Cholestyramine) تجویز میشود؛ این دارو نوعی رزین متصلشونده به اسیدهای صفراوی در روده است که از بازجذب آنها جلوگیری میکند و بدینوسیله، تحریک گیرندههای خارش در سیستم عصبی کاهش مییابد. معمولاً مصرف آن یک ساعت قبل یا ۴ ساعت بعد از سایر داروها توصیه میشود تا تداخل ایجاد نکند.
اگر کلستیرامین مؤثر نباشد یا بیمار آن را تحمل نکند، آنتیهیستامینها مانند هیدروکسیزین ، دیفنهیدرامین و کلماستین میتوانند به کاهش خارش شبانه و بهبود خواب کمک کنند، گرچه اثر مستقیم بر مکانیسم خارش صفراوی ندارند.
در موارد مقاوم، ریفامپین (Rifampin) بهعنوان خط دوم توصیه میشود. این دارو با فعالسازی گیرندههای کبدی خاص، میتواند مسیرهای مسئول در ایجاد خارش را تعدیل کند.
داکسپین یک داروی ضدافسردگی سهحلقهای با خاصیت آنتیهیستامینی قوی است که در دوزهای پایین برای درمان خارش مزمن، بهویژه در بیماران مبتلا به کلانژیت صفراوی اولیه کاربرد دارد. این دارو با مهار گیرندههای H1 و H2 هیستامین، در کاهش خارش شبانه و بهبود کیفیت خواب مؤثر است. معمولاً با دوز ۱۰ تا ۲۵ میلیگرم شبانه تجویز میشود و میتواند بهعنوان درمان مکمل در کنار اورسودوکسیکولیک اسید یا سایر داروهای ضد خارش مصرف شود. عوارض آن شامل خوابآلودگی، خشکی دهان و در برخی موارد یبوست است، اما معمولاً خفیف و قابل کنترلاند. داکسپین گزینه مناسبی برای بیماران مبتلا به خارش مقاوم و اختلال خواب ناشی از کلانژیت صفراوی اولیه محسوب میشود.
در نهایت، برای بیمارانی که به دو درمان فوق پاسخ نمیدهند، نالترکسون (Naltrexone) بهکار میرود. این دارو که آنتاگونیست گیرندههای اوپیوئیدی است، از طریق مهار مسیرهای عصبی مرتبط با خارش، تسکین قابلتوجهی در برخی بیماران ایجاد میکند.
انتخاب دارو باید بر اساس شدت خارش، تحمل بیمار، و وجود بیماریهای همراه انجام شود. منبع : جلد 7: رازهای کبد سالم -کلانژیت صفراوی اولیه – بیماری خاموش کبدی
نویسنده: پرفسور سید موید علویان
استاد دانشگاه
October 15, 2025 3.2K 37
