فراموشی (@Amnesien) — Telegram — TG.ME

فراموشی (@Amnesien) — Telegram — TG.ME

مسئله این نیست که ناصر تقوایی از دنیا رفته است. مرگ حق است و حق‌تر وقتی در زمانی که باید روی می‌دهد. زمان باید یعنی در کهن‌سالی. مسئله این است که « دارند تمام می‌شوند». کسی را به جانشینی خود برنگزیده‌اند. چون کسی نیست. اینها، تقوایی، کیارستمی، بیضایی، شجریان تولیدات گذشته هستند. به شاه، زمانش هم ربطی ندارد. اینها از سنت آمده‌اند. زمانی که جامعه با سنت زندگی می‌کرده است. سنت یعنی همه آن چیزهایی که باقی‌مانده. همان که ساختار می‌دهد. همشهری ما و عضو فرهنگستان ادب می‌گفت ما از قرون وسطی جهیدیم به قرن بیستم. از شهری صحبت می‌کرد که به روایت او از قرون وسطی پریده بود به قرن بیستم. ما بومی بودیم. هر کدام اهل جایی. پیش‌تر ها که میلاد ما ثبت نمی‌شد ما را به نام جایی می‌شناختند. سهراب کاشانی بود و نیما اهل امواج دریا و مه جنگل و برف کوهستان بود. آنقدر در جایی ثابت می‌ماندند تا خاکش، طبیعتش را به چشم ببینند، نه بر پرده و اکران. سال گذشته در یوش زوجی که نیت بر مرمت خانه‌ای در یوش را داشتند تعریف می‌کردند که اگر اینجا باشید و شبی و شبهایی اطراق کنید خواهید دید که ابیات نیما از کجا آغاز شده و به کجا ختم شده. مانند طلوع و غروب خورشید از تیغه کوه مهیب یوش.
در کاشان آفتاب است و همه به تعقیب سایه. درخت معجزه است.
فروغ تهرانی است و اخوان خراسانی. تقوایی هم می‌گویند اهل جنوب بود.

سنت در ایران با انقلاب خیلی زودتر عمر طبیعی‌اش را از دست داد. خلاف آنچه می‌پندارند انقلاب زنان را از سنت پدران آزاد کرد. اما سنتی ساخته نشد. این هم ربطی به نظام ندارد. آنقدرها ندارد. دوران بی‌دورانی‌ست. وقتی شتاب زیاد است دوران ساخته نمی‌شود. سرعت ویران می‌کند و چیزی به جایش نمی‌سازد چون شتاب مجال نمی‌دهد. نمی‌نشیند.
حالا شهرها- مگر آنچه از دیروزها باقی‌مانده- همه شبیه‌همند. طبیعت هم خراش برداشته، از او هم سنت برکشیده. سنت احترام به طبیعت هم. معماری‌ها هم بومی بود و مصالح مورد استفاده. در یوش خانه‌ها را چنان ساخته بودند که به وقت سرما از آفتاب نصیب ببرد و در تابستان از نسیم. اما معماران امروز از حکمت‌اش سردرنمی‌آورند. و اتاق آبی سپهری.

می‌گویند با مدرنیته نقاش‌ها رو به طبیعت ایستادند. به طبیعت نگاه کردند. ما ایستاده دیدیم‌شان که دارند نگاه می‌کنند. از آن وقت منظره پدید آمد. دوستان ما، سهراب و نیما مانند اجدادشان در میان طبیعت به سر می‌بردند. نه رو به آن. منتهی آنها هم با آمدن مدرنیته نگاهشان را با ما سهیم شدند. شاید نقاشی منظره آغاز فروپاشی طبیعت بود. درست آن زمان که دیده شد، ویرانی‌اش آغاز شد. رمانتیک‌ها خواستند به آن نگاه کنند. به حسابش بیاورند. چیزی که ظاهرا در هنر تا آن روز غایب بود. رمانتیک‌ها خواستند احساس را، احساس خودشان از دیدن طبیعت را به نظر تبدیل کنند. نیما هم از رمانتیک‌ها بود.

ما دیگر نه نیمایی خواهیم داشت و نه سهرابی و نه شجریانی و نه تقوایی. همه تمام می‌شوند. چون آن دوران تمام شده است. آفریقایی‌ها می‌گویند برای ساختن یک کودک یک روستا لازم است.