تجربه زیسته l امین بزرگیان

جامعه‌شناسی پیش از آنکه مجموعه‌ای از نظریه‌ها و مفاهیم دربارۀ جامعه باشد، شیوه‌ای برای دیدن و فهمیدن جهان اجتماعی است. نقطۀ آغاز دوره، پرسش از خودِ جامعه‌شناسی است: جامعه چیست، چگونه می‌توان آن را شناخت و چه نوع دانشی می‌تواند روابط، ساختارها و مناسبات اجتماعی را توضیح دهد؟ در ادامه، با عبور از مبانی به سراغ مهم‌ترین سنت‌های نظری جامعه‌شناسی می‌رویم و تلاش می‌کنیم امکان‌های متفاوت برای فهم جامعه را در نسبت با مسائل و تحولات اجتماعی بررسی کنیم.‌
در ترم دوم، این پرسش‌ها وارد مرحلۀ دیگری می‌شوند. اکنون قرار است ببینیم نخستین نظریه‌پردازان بزرگ جامعه‌شناسی چگونه به مسئلۀ جامعه پاسخ دادند و اساساً چرا پاسخ‌هایشان تا این اندازه با یکدیگر متفاوت است. با امیل دورکیم، کارل مارکس، ماکس وبر و جورج زیمل وارد دورۀ شکل‌گیری نظریۀ جامعه‌شناختی کلاسیک می‌شویم؛ دوره‌ای که جامعه‌شناسی در مواجهه با دگرگونی‌های عمیق جهان مدرن، مفاهیم و دستگاه‌های نظری اصلی خود را شکل داد.
مسئلۀ مشترک این چهار متفکر، با وجود تفاوت‌های بنیادینشان، فهم جامعه و انسان در شرایط مدرنیته است: چه چیزی جامعه را منسجم نگه می‌دارد؟ چه چیزی موجب تعارض و تغییر می‌شود؟ انسان چگونه در ساختارهای اجتماعی معنا و کنش خود را شکل می‌دهد؟ و زندگی مدرن چه صورت‌هایی از رنج، سلطه و گسست را تولید می‌کند؟

• بخش اول: امیل دورکیم
جلسۀ اول: جامعه‌شناسی به‌مثابۀ علم و واقعیت اجتماعی
جلسۀ دوم: همبستگی، تقسیم کار و آنومی
جلسۀ سوم: خودکشی و بازتولید اجتماعی دین
• بخش دوم: کارل مارکس
جلسۀ چهارم: ماتریالیسم تاریخی و منطق دیالکتیک
جلسۀ پنجم: نقد اقتصاد سیاسی و سرمایه‌داری
جلسۀ ششم: بیگانگی، طبقه و نقد نظریۀ مارکس
• بخش سوم: ماکس وبر
جلسۀ هفتم: جامعه‌شناسی تفهمی و روش‌شناسی
جلسۀ هشتم: اخلاق پروتستان و تکوین سرمایه‌داری
جلسۀ نهم: عقلانی‌شدن، قفس آهنین و سلطه
• بخش چهارم: جورج زیمل
جلسۀ دهم: جامعه‌شناسی خُرد و فرم‌های تعامل
جلسۀ یازدهم: کلان‌شهر، پول و روان‌شناسی مدرنیته
جلسۀ دوازدهم: تراژدی فرهنگ و مقایسۀ نهایی نظریه‌پردازان

زمان: دوشنبه‌ها، ساعت ۲۰:۳۰ (از ۲۳ شهریور)
آنلاین-آفلاین (جلسات ضبط می‌شوند)
امکان ثبت‌نام در سه قسط فراهم است
(جزئیات بیش‌تر در وب‌سایت)