نسخه سیف رئیسکل پیشین بانک مرکزی در یادداشتی تحلیلی به بررسی ریشههای التهاب بازار ارز پرداخت بیرونیت: ولیالله سیف، رئیسکل پیشین بانک مرکزی، در یادداشتی تحلیلی به بررسی سیاستهای ارزی کشور پرداخته و راهکارهای خود را برای مدیریت بهینه بازار ارز ارائه کرده است. این یادداشت در شرایطی منتشر شده که بازار ارز ایران با کمبود عرضه، رشد فزاینده تقاضا و انباشت این تقاضا در سطح اقتصاد مواجه است؛ وضعیتی که به افزایش شدید قیمت ارز و تشدید نااطمینانی در بازارها انجامیده است. به گزارش بیرونیت، سیف در این تحلیل، ضمن واکاوی عوامل مؤثر بر نوسانات ارزی، بر ضرورت بازنگری در سیاستهای اجرایی و اتخاذ رویکردهای واقعبینانه برای کنترل بازار ارز تأکید کرده و تلاش دارد مسیر تصمیمگیری سیاستگذاران را به سمت راهحلهای پایدار هدایت کند. به باور او، همواره یکی از نقاط ضعف اساسی سیاستگذاری ارزی در ایران، کمتوجهی به مدیریت تقاضای ارز بوده است. در عمل، انواع تقاضای ارزی، فارغ از میزان اولویت یا اثر آن بر تولید و رفاه عمومی، وارد بازار شده و تعادل عرضه و تقاضا را تحت تأثیر قرار داده است. سیف معتقد است: در چنین شرایطی، هر نوع تقاضای ارزی، بدون در نظر گرفتن کارکرد اقتصادی آن، به فشار مضاعف بر بازار ارز منجر میشود. واردات تحت عنوان «بدون انتقال ارز» یا «ارز متقاضی» نمونه بارز این رویکرد است. او در این یادداشت نوشته است: این سیاست با این فرض طراحی شده که چون فشاری بر ذخایر رسمی بانک مرکزی وارد نمیکند، آثار منفی محدودی خواهد داشت؛ فرضی که با واقعیتهای بازار ارز همخوانی ندارد. به اعتقاد سیف، در اقتصادی که با محدودیت عرضه ارز مواجه است، هر تقاضای جدید، چه از کانال رسمی و چه غیررسمی، در نهایت به افزایش فشار بر بازار منجر میشود. ارز مورد نیاز واردات بدون انتقال ارز نیز باید از منابع موجود در اقتصاد تأمین شود؛ منابعی که میتوانستند برای مصارف اولویتدارتر به کار گرفته شوند. از این رو، تفکیک صوری میان ارز رسمی و غیررسمی نباید این واقعیت را پنهان کند که بازار ارز یک کلِ بههمپیوسته است و فشار بر هر بخش آن، به کل بازار منتقل میشود. او در ادامه افزوده است: در این میان، آزاد بودن واردات طلا بدون انتقال ارز و توسعه ابزارهای مالی مبتنی بر طلا در بازار سرمایه، بُعد جدیدی به مسأله تقاضای ارز افزوده است. طلا در اقتصاد ایران همواره نقش یک دارایی امن و پوششدهنده ریسک تورم را ایفا کرده، اما تفاوت وضعیت کنونی با گذشته در این است که طلا از یک دارایی نسبتاً منفعل، به یک کانال فعال ایجاد تقاضای ارزی تبدیل شده است. سیف بر این باور است که بر اساس سازوکار فعلی این ابزارها در بازار سرمایه، هر میزان اوراق طلا که به فروش میرسد، معادل آن باید بهصورت فیزیکی وارد کشور شده و در اختیار نهادهای امین قرار گیرد. این الزام، پیوندی مستقیم میان بازار سرمایه و بازار ارز ایجاد کرده است؛ پیوندی که پیشتر یا وجود نداشت یا بسیار ضعیف بود. به بیان دیگر، رشد تقاضا در بازار سرمایه اکنون میتواند بهطور مستقیم به افزایش تقاضا در بازار ارز منجر شود. متن کامل این یادداشت را در بیرونیت بخوانید: https://www.biroonit.ir/fullcontent/Persian/86738 https://t.me/birunit بیرونیت
نسخه سیف رئیسکل پیشین بانک مرکزی در یادداشتی تحلیلی به بررسی… — زمین نامه — TG.ME
December 27, 2025 133 2