کودتا ۷۳ ساله شد!
✍محمد گودرزی (ا. فرهیخته)
«گذشته« چراغِ راهِ «آینده» است. در اهمیت مطالعهی تاریخ، همین یک فایده، بسنده میکند. در مقام مقایسه، کمتر ملتی مانند ایرانیان را میتوان یافت که گذشتهای تا این اندازه پُر فراز و نشیب و انباشته از رویدادهایی بس مهم و سرنوشتساز را پشت سر گذاشته باشند. گذشتهای که هرگاه با دیده عبرت مورد توجه قرار میگرفت، آنها را از تکرار بسیاری از تجربههای تلخ بعدی بینیاز میکرد و روزگاری البته متفاوت با آنچه داشته و دارند را میداشتند. اما گویی این نیز با سرشت ایرانیان آمیخته شده است که بیاعتنا به این همه تجربهی ارزنده، تلخ و جانکاه، راههای رفته به ناکجاآباد گذشته را همچنان در پیش میگیرند و دل را به فریبِ آرزوهای کودکانه شاد میدارند!
عامهی ایرانیان یا به سراغ مطالعهی تاریخ نمیروند و یا به پیروی کورکورانه از سیاستبازان حرفهای و رسانههای شعبدهباز، تاریخ را توجیهگر تصورات خیالی خود در پشتیبانی از «این» یا دشمنی با «آن» به کار میگیرند. از این روست که در اذهان ساده و مطلقگِرای عامه ایرانیان، شخصیتهای تاریخی به دو گروه «خوب» و «بد» تقسیم میشوند و بسته به اوضاع زمان و فضای رسانهای حاکم، که فرصت هرگونه «واقعبینی» و «اندیشیدن» را از مخاطبان میگیرند، هراز گاهی جای این دو گروه با یکدیگر عوض میشود: آن شخصیتهای «بد» و منفور به چهرههایی «خوب» و محبوب تبدیل میشوند و برعکس، آن چهرههای «خوب» و محبوب، «بد» و منفور میشوند. بیهوده نیست که ایرانیان، شخصیتها و بازیگران تاریخی را فقط در دو جایگاه میبینند: اوجِ آسمانِ عزت و قعرِ چاهِ ذِلت! و این همه یعنی که عامهی ایرانیان، شناخت درستی از واقعیات تاریخی ندارند!
یکی از حوادث مهم و سرنوشتساز تاریخ معاصر ایران، نهضت ملی شدن نفت است که فرصتی تاریخی برای توسعه و پیشرفت کشور فراهم کرد اما با اجرای کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ آن فرصت تاریخی از دست رفت و بار دیگر ایران و ایرانی، به دو بلای «استبداد داخلی» و «استعمار خارجی» گرفتار آمد. فایل pdf که در ادامه تقدیم میشود، نگاهی خلاصه و البته مستند، به حوادث زمینهساز کودتا دارد و امید است که با دیدهای پندآموز مورد توجه قرار گیرد.
کانال تلگرامی ویروگرد، یادگار ماندگار
نشانی:
@virugerd
11
6
2
1August 19, 2026 297 1
