.
یادداشتی خطاب به همهی افراد و گروههای فعال مدنی/ محلی/ شهری، مساجد و هیئتهای مذهبی، نهادهای مسئول، شهرداران و مسئولان فرهنگی.
👇👇👇🌺👇👇👇
🎦 پیشنهاد دیدن یک فیلم قابل تأمل
"زندهشور؛ تلنگری برای دیدن ریشههای خشونت"
(از پردهی سینما تا واقعیت تلخ جامعه؛ از پیشگیری از خشونت تا بخشش و نجات یک انسان)
✍: علی عرفانیراد
درود و ادب
🎬آنچه مینویسم، برداشت و دغدغهی شخصی من از اتفاقات و مسائل اجتماعی و فرهنگی پیرامون ماست؛ شاید ساده و از نگاه یک شهروند معمولی باشد، اما امیدوارم بتواند زمینهای برای گفتوگو و اندیشیدن بیشتر فراهم کند.
🎬اخیراً به سینما رفتم و فیلم «زندهشور» ساختهی کاظم دانشی را دیدم؛ فیلمی تلخ، واقعی و تکاندهنده که تماشاگر را با بخشی از واقعیتهای پنهان و دردناک جامعه روبهرو میکند.
🎬داستان فیلم در آخرین شب زندگی پنج زندانی محکوم به اعدام میگذرد؛ پنج انسانی که مرتکب قتل شدهاند و اکنون در آستانهی اجرای حکم قرار دارند. اما فیلم فقط دربارهی پنج محکوم به اعدام نیست؛ دربارهی لحظهای است که یک خشم، یک نزاع، یک تصمیم نسنجیده یا یک درگیری میتواند زندگی چند انسان و چند خانواده را برای همیشه دگرگون کند.
🎬به گمان من، اهمیت «زندهشور» فقط در ارزشهای سینمایی و هنری آن نیست. این فیلم میتواند ما را با یک پرسش جدی روبهرو کند:
چگونه میتوانیم پیش از آنکه یک نزاع به جنایت و یک جنایت به اعدام منتهی شود، جلوی این زنجیرهی تلخ را بگیریم؟
🎬در جامعهی ما، گاهی یک اختلاف ساده، یک مشاجرهی خانوادگی، یک درگیری خیابانی یا خشم کنترلنشده، پیامدهایی پیدا میکند که دیگر راه بازگشتی برای آن وجود ندارد.
آیا نمیشد پیش از رسیدن به این نقطه کاری کرد؟
🎬به باور من، آموزش مهارتهای گفتوگو، کنترل خشم، حل اختلاف، مدارا، احترام به دیگری و پرهیز از خشونت باید بسیار جدیتر از گذشته مورد توجه خانوادهها، مدارس، رسانهها، نهادهای فرهنگی و اجتماعی و البته خود ما قرار گیرد.
🎬✅اینجاست که نقش هیئتهای مذهبی، مساجد، گروههای فعال اجتماعی، شهرداریها و مسئولان فرهنگی بسیار مهم میشود.
مناسبتهای مذهبی و برنامههای محلی میتوانند فقط به برگزاری مراسم و مناسک محدود نمانند؛ بلکه فرصتی باشند برای گفتوگو با نوجوانان و جوانان دربارهی خشم، خشونت، نزاع، مسئولیت اجتماعی، بخشش و مهارتهای زندگی.
پیشگیری، همیشه انسانیتر و کمهزینهتر از جبران یک فاجعه است.
🎬اما در کنار پیشگیری، یک موضوع انسانی دیگر نیز وجود دارد که نمیتوان از کنار آن به سادگی گذشت: بخشش.
🎬در نظام کیفری ما، هنگامی که جرمی منجر به قتل شده است، خانوادهی مقتول یا همان اولیای دم، در شرایط مقرر قانونی، میتوانند میان قصاص و گذشت و بخشش تصمیم بگیرند. من به عنوان یک شهروند، بدون آنکه بخواهم رنج عمیق خانوادهی مقتول و حق آنان برای دادخواهی را نادیده بگیرم، از خود و دیگران میپرسم:
اگر خانوادهای بتواند در نهایت بزرگواری از قصاص بگذرد و به یک انسان فرصت دوبارهای برای زندگی بدهد، آیا این بخشش نمیتواند یکی از زیباترین جلوههای انسانیت باشد؟
🎬بخشش به معنای نادیده گرفتن جنایت یا بیاهمیت دانستن رنج قربانی و خانوادهی او نیست؛ بلکه میتواند انتخابی آگاهانه برای شکستن چرخهی خشونت و مرگ باشد.
گاهی یک امضای اولیای دم میتواند به جای پایان دادن به یک زندگی، آغاز یک فرصت تازه برای چندین زندگی باشد.
🎬💚چه بسیار خانوادههایی که با بزرگواری از قصاص گذشتهاند و چه بسیار انسانهایی که به واسطهی همین گذشت، دوباره فرصت زندگی پیدا کردهاند. شاید هیچکس بهتر از خانوادهی داغدیده نمیداند بخشیدن تا چه اندازه دشوار است؛ اما درست به همین دلیل است که گذشت، وقتی از سر آگاهی و اختیار انجام میشود، میتواند جلوهای بزرگ از کرامت انسانی باشد.
🕌از همین منظر، استفادهی درست و خردمندانه از مناسبتهای مذهبی و فرهنگی برای گفتوگو دربارهی مدارا، کنترل خشم، گذشت، بخشش و پیشگیری از خشونت را اقدامی ارزشمند میدانم.
🕌مسجد و مراکز فرهنگی میتوانند فراتر از برگزاری مراسم، به محل گفتوگو دربارهی مسائل واقعی زندگی مردم تبدیل شوند؛ جایی که نوجوانان و جوانان مهارت گفتوگو و کنترل خشم را بیاموزند و همهی ما تمرین کنیم که چگونه اختلاف را بدون خشونت حل کنیم.
✅به همین دلیل، فعالیتهایی از این دست که هر چند وقت یکبار در بعضی از مساجد محلی انجام میگیرد
برای من ارزشمند است؛ زیرا مسجد میتواند در کنار عبادت، خانهای برای زندگی، گفتوگو، همدلی، آموزش، بخشش و امید باشد.
🎬«زندهشور» به من یادآوری کرد که پشت هر پروندهی قتل، فقط یک عدد در آمارها وجود ندارد؛ انسانهایی وجود دارند، خانوادههایی داغدار میشوند، کودکانی بیپدر یا بیمادر میشوند و آیندههایی برای همیشه تغییر میکند.
شاد و شکوفا باشید🌺
August 12, 2026 557
