چهارشنبه های صحیح نویسی
شماره 1:
از رایجترین غلطهای املایی که برای درست نویسی فارسی باید از آن پرهیز کنیم در ارتباط با تفاوت دو مصدر "گذاشتن" و "گزاردن" یا پسوند فاعلی گذار یا گزار است. مثلاً ممکن است به جای "سپاسگزار" نوشته شود "سپاسگذار".
اختلاف معانی افعال "گذاشتن" و "گزاردن" : یکی از بهترین راه های تشخیص استفاده درست از این افعال، توجه به معنای آن ها است. این دو فعل که از ریشه های مختلفی هستند، معنای متنوعی هم دارند که استفاده از آن ها بستگی به معنی مورد نظر شما دارد.
فعل "گذاشتن"، معنای مختلفی از جمله؛ قرار دادن، ترک کردن، اجازه دادن، عبور کردن، جا دادن، وضع کردن و موارد این چنینی دارد.
فعل "گزاردن"، معانی متنوعی مثل؛ بیان کردن، پرداخت کردن، انجام دادن، به جا آوردن، رساندن و تبلیغ یک پیغام، ترجمه و یا تعبیر کردن، و تمام معانی از این دست را شامل می شود.
کاربردهای متفاوت "گذاشتن" : حالا که معانی مختلف این دو فعل گفته شد، بهتر است تا با چند مثال از کاربردهای متنوع هر کدام از آن ها، استفاده های صحیح از "گذاشتن" را در ذهن خود تثبیت کنیم. به مثال های زیر دقت و به معانی آن ها توجه کنید.
• مثال 1، گذاشتن به معنای "قرار دادن" : لباس ها را داخل کمد گذاشتم.
• مثال 2، گذاشتن به معنای "ترک کردن" : او مرا به حال خودم گذاشت.
• مثال 3، گذاشتن به معنای "اجازه دادن" : این بار مادرم گذاشت تا با شما بیایم.
• مثال 4، گذاشتن به معنای "عبور کردن، طی کردن" : شب های زیادی را در آن بیابان گذاشتند (سپری کردند).
• مثال 5، گذاشتن به معنای "جا دادن" : هر طور بود کتاب ها را در قفسه گذاشتم.
• مثال 6، گذاشتن به معنای "وضع کردن" : وظیفه خود به عنوان قانونگذار را به درستی انجام دادند.
کاربردهای متفاوت "گزاردن" : معنای فعل گزاردن تفاوت های زیادی با فعل گذاشتن دارد به مثال های زیر دقت کنید :
• مثال 1، گزاردن به معنای "بیان کردن" : سعی ما بر آن بود تا تمامی سخنان خود را در آن جمع بگزاریم.
• مثال 2، گزاردن به معنای "پرداخت کردن" : شما به عنوان یک وامگزار وظیفه دارید تمامی اقساط را به موقع بپردازید.
• مثال 3، گزاردن به معنای "انجام دادن": بر من دِینی است که حج پدرم را به درستی بگزارم.
• مثال 4، گزاردن به معنای "به جا آوردن و ادا کردن" : نمازگزاران پس از اقامه نماز در حیاط منتظر حاج آقا هستند.
• مثال 5، گزاردن به معنای "رساندن": پیغام شما را به درستی به پادشاه گزاردم.
• مثال 6، گزاردن به معنای "تعبیر و یا ترجمه کردن" : تمام خواب گزاران از کار حضرت یوسف در حیرت ماندند.
اضافه شدن پیشوندها به فعل "گذاشتن" : گاهی با اضافه شدن برخی پیشوندها، نه تنها معنی فعل "گذاشتن" تغییر می کند، بلکه کاربرد آن هم تغییر کرده و باید به این مسئله بیشتر توجه کنیم. این پیشوندها عبارتند از مواردی مثل؛ “بر”، “فرو”، “وا”، “بار” و امثال آن ها که با آمدن در ابتدای این فعل، معنا را کاملاً تغییر می دهند مانند :
• بارگذاری : معادل فارسی واژه انگلیسی “Upload” به معنای قرار دادن اطلاعات روی سرورها
• بارگذاشتن : که بیشتر برای قرار دادن ظرف غذا روی آتش به کار می رود.
مثلا؛ مادربزرگ دیگ نذری را بارگذاشته است.
• واگذاشتن : به معنای به حال خود گذاشتن یا فروختن.
مثلا؛ پسرت را به حال خود واگذار.
شرکتم را به برادرم واگذار کردم.
• فروگذاشتن : به معنای کوتاهی کردن.
مثلا؛ در انجام وظایف خود، از هیچ تلاشی فروگذار نباش.
• برگذار کردن : انجام دادن.
مثلا؛ مراسم تحلیف را به بهترین شکل برگذار کردید.
چهارشنبه ۱۹ آذرماه ۱۴۰۴
December 3, 2025 398 1
