علم، فلسفه و الهیات

این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که به فلسفه علم، مرزهای دانش بشری و رابطه میان علم و سایر حوزه‌های معرفت علاقه‌مند هستند. استانارد خوانندگان را به تأملی عمیق درباره ماهیت دانش، محدودیت‌های روش علمی و معنای جستجوی بشر برای درک جهان دعوت می‌کند. پذیرش محدودیت‌های دانش علمی، به معنای کنار گذاشتن علم نیست، بلکه درکی واقع‌بینانه‌تر از آنچه علم می‌تواند به ما بگوید و آنچه ممکن است فراتر از دسترس ما باشد. فصلی از پادکست رادیو موازی بر اساس این کتاب تهیه شده که می‌توانید آن را از لینک دریافت کنید.

کتاب “اراده آزاد و چالش‌های علمی و فلسفی معاصر” اثر مشترک روزبه زارع، جمال کدخداپور، نیما نریمانی و نیلوفر شاهین‌نیا، به یکی از پیچیده‌ترین و حل‌نشده‌ترین مسائل فلسفی می‌پردازد. نویسندگان با رویکردی جامع، چالش‌های پیش روی مفهوم اراده آزاد را در بستر علمی و فلسفی معاصر بررسی می‌کنند و نشان می‌دهند چگونه این مفهوم با مقبولات تفکر بشر در چالش است، اما همزمان نمی‌توان آن را از زیست عقلانی و عملی انسان جدا کرد.

این کتاب برای دانشجویان و علاقه‌مندان به فلسفه ذهن، فلسفه علم، علوم شناختی و مباحث میان‌رشته‌ای مناسب است. خوانندگان با مطالعه شش فصل کتاب، با مباحثی چون جبر فلسفی، برهان پیامد، برهان شانس، چالش‌های علم‌گرایانه، علیت ذهنی و بستار فیزیکی، و مفهوم کنش‌گری آشنا می‌شوند. نویسندگان با زبانی دقیق اما قابل فهم، تلاش کرده‌اند مسیری روشن برای درک این مفهوم پیچیده و چالش‌های آن در دنیای معاصر ترسیم کنند.

این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که به رابطه میان علم و دین، فلسفه فیزیک و مباحث میان‌رشته‌ای علاقه‌مند هستند. کوپرسکی استدلال می‌کند که قلمرو بحث‌های علم و دین نه در حوزه علم محض و نه در حوزه دین محض، بلکه در عرصه فلسفه علم قرار دارد. او با بررسی هفت موضوع کلیدی، از مقدمات رابطه علم و دین گرفته تا مباحث پیچیده‌تر مانند فروکاهش و پیدایش، تلاش می‌کند ابزارهای فلسفه علم را برای پژوهشگران دین، الهیات و فلسفه دین معرفی کند.

این کتاب برای علاقه‌مندان به زیست‌شناسی سلولی، بیوشیمی، فلسفه زیست‌شناسی و مباحث مرتبط با طراحی هوشمند مناسب است. دنتون که خود آگنوستیک (لاادری) است، با رویکردی علمی استدلال می‌کند که تناسب دقیق طبیعت برای حیات سلولی نشان‌دهنده نوعی طراحی است. کتاب در هشت فصل، از معرفی سلول شگفت‌انگیز تا بررسی اتم‌های برگزیده، مارپیچ دوتایی DNA، تأمین انرژی سلول، نقش فلزات در زیست‌شناسی و در نهایت طرح اصلی آغازین حیات را بررسی می‌کند.

این کتاب برای مخاطبانی مناسب است که به تاریخ علم، فلسفه علم و رابطه میان علم و باورهای دینی علاقه‌مند هستند و به خصوص برای شروع مطالعه در این حوزه‌های میان‌رشته‌ای گزینه‌ای بسیار مناسب است. گینگریچ که خود یک مسیحی متعهد است، با بررسی همپوشانی دستگاه‌های مرجعیت مختلف در طول تاریخ علم، نشان می‌دهد که علم هرگز کاملاً عاری از نظرات شخصی و اعتقادات نبوده است. او در نهایت استدلال می‌کند که ثابت‌های فیزیکی به گونه‌ای تنظیم شده‌اند که حیات هوشمند در جهان به وجود آید. فصلی از رادیو موازی نیز به این کتاب اختصاص پیدا کرده که می‌توانید از این لینک آن را بشنوید.

فصل اوّل) درآمدی بر کیهان‌شناسی
1)مدل زمین‌مرکزی بطلمیوسی
2)بزرگی کیهان و نظریه نسبیت اینشتین
3) انبساط کیهان و تکینگی اوّلیه در مهبانگ
4) مدل‌های چرخه‌ای، مادّۀ تاریک و انرژی تاریک
5) نظریه تورّم کیهانی و چندجهانی
6) مدل‌های چرخه‌ای جدید استینهارت و پن‌روز
7) جمع‌بندی: آغازمندی جهان از منظر کیهان‌شناسی

فصل دوم) درآمدی بر فلسفه کیهان‌شناسی
1) اصول نظری مدل استاندارد کیهان‌شناسی
2) مشاهدات تجربی در کیهان‌شناسی
3) اصلاح چهار تصوّر غلط رایج درباره کیهان‌شناسی
4) محدودیت‌های ما در شناخت کیهان
5) چند ملاحظه فلسفه علمی درباره کیهان‌شناسی

فصل سوم) آغازمندی عالم از منظر فلسفه و الهیات
1) درآمدی بر مسئله حدوث عالم در فلسفه و کلام اسلامی
2) دلایل فلاسفه اسلامی برای آنکه جهان آغاز زمانی ندارد
3) دیدگاه ملاصدرا درباره حرکت جوهری و حدوث عالم
4) نقد دلایل فلاسفه اسلامی برای اثبات ازلی بودن جهان
5) دلایلی برای آغازمندی عالم در فلسفه غرب معاصر

فصل چهارم) توضیح طبیعی پیدایش جهان از هیچ
1) برهان کیهان‌شناختی کلام ویلیام کریگ
2) پیدایش جهان به صورت یک افت‌وخیز کوانتومی
3) پیدایش جهان از طریق تونل‌زنی کوانتومی
4) فرضیه «جهان بی‌مرز» هارتل-هاوکینگ
5) استنتاج‌های هاوکینگ از فرضیۀ «بی‌مرز» علیه خداباوری
6) استنتاج اوّل: از میان برداشتن نقطه آغاز و آفرینش کیهان
7) استنتاج دوم: پیدایش طبیعی جهان از هیچ
8) استنتاج سوم: حذف نقش خدا در تعیین شرایط اوّلیه
9) جمع‌بندی: آیا نظریه فیزیکی خلق از عدم ممکن است؟

فصل پنجم) مسئله تنظیم ظریف کیهانی
1) مسئله تنظیم ظریف کیهانی برای حیات
2) راه حل نخست: شانس و تصادف
3) راه حل دوم: یک نظریه بنیادین احتمالی
4) راه حل سوم: چندجهانی (جهان‌های موازی)
5) نقد راه حل چندجهانی
6) راه حلّ نهایی: طراحی الهی