سند شماره ۲۰ | اثبات ترکیت اولیه آذربایجان
ناصرخسرو قبادیانی در سال ۴۲۵ شمسی، در تبریز با قطران دیدار کرد و درباره او نوشت:
«و در تبریز قطران نام شاعری را دیدم، شعری نیک میگفت، اما زبان فارسی نیکو نمیدانست.»
قطران دیوان منجیک و دقیقی را نزد ناصرخسرو میآورد و هرجا معنی واژهای را نمیفهمید، از او می پرسید. این گزارش نشان میدهد که قطران، فارسی نمی دانست.
نکته جالبتر اینکه در شعر قطران واژههای فراوان تورکی دیده میشود برای نمونه:
«دینارگون نبیذ به کافورگون ایاغ»
واژه «ایاغ» به معنی جام و پیاله در شعر قطران آمده است.
وجود چنین واژگانی، در کنار گزارش مستقیم ناصرخسرو درباره ناآشنایی قطران با فارسی، ثابت می کند که زبان مادری قطران ترکی بوده و او فارسی را فقط به عنوان زبان ادبی به کار میبرده است.
و جالب اینکه این واقعه قبل از ورود سلجوقیان به آذربایجان بود.
📚 منبع: ناصرخسرو، سفرنامه، بخش «قطران تبریزی»؛ دیدار در تبریز، سال ۴۳۸ق / ۴۲۵ش.
321
40
8
6
5
5
3
2September 4, 2026 2.9K 38
