رهبر فقیه انقلاب اسلامی در فرازی دیگر از پیام مهم خود به مناسبت هفته دولت، بر «#اسقاط_تدریجی_دلار از تراز نقشآفرینی مهم» تأکید کردهاند؛ تعبیری دقیق که باید آثار آن را در ساختار داخلی اقتصاد ایران جستوجو کرد.
کاهش نقش دلار تنها به پیمانهای پولی دوجانبه، استفاده از ارزهای ملی در تجارت خارجی یا جایگزینی ابزارهای پرداخت محدود نمیشود. تا هنگامی که قیمت انرژی، فولاد، مس، محصولات پتروشیمی، مواد معدنی و حتی بسیاری از کالاهای تولیدشده با منابع و نیروی کار ایرانی، بر پایه دلار محاسبه میشود، دلار همچنان در قلب اقتصاد ملی ما فرمان میراند.
در اقتصاد دلاریزهشده ایران، افزایش نرخ ارز مستقیماً به افزایش قیمت مواد اولیه، هزینه تولید، مسکن، خوراک و خدمات منتهی میشود؛ درحالیکه دستمزد مردم ریالی است. بدینترتیب، هر جهش ارزی بخشی از قدرت خرید ملت را به صاحبان دارایی، انحصارات مواد اولیه و دارندگان درآمدهای دلاری منتقل میکند. دلار از یک ابزار مبادله خارجی، به معیار ارزشگذاری ثروت ملی و سازوکار بازتوزیع درآمد در داخل کشور تبدیل شده است.
«اسقاط دلار از تراز نقشآفرینی مهم» مستلزم بازگرداندن حاکمیت ریال بر جغرافیای اقتصادی ایران است. منابع طبیعی، انرژی و مواد اولیهای که به ملت ایران تعلق دارند، باید در خدمت تولید ملی و با سازوکاری مستقل از نوسانات بازار ارز در اختیار تولیدکننده داخلی قرار گیرند. ارز حاصل از صادرات نیز بخشی از منابع قدرت ملی است و نمیتوان نحوه بازگشت، عرضه و مصرف آن را به اراده خصوصی واگذار کرد.
دلارزدایی از اقتصاد، یعنی پایاندادن به قیمتگذاری دلاری منابع ایرانی، مهار بازارسازی سوداگرانه برای ارز، تقویت پول ملی و استقرار دوباره حاکمیت عمومی بر منابع ارزی. ملتی که استقلال سیاسی میخواهد، باید معیار ارزشگذاری اقتصاد خود را نیز از سلطه پول بیگانه آزاد کند.
@syjebraily
August 28, 2026 1.9K 8
