🔲 ۱. بازنویسی از جایگاه شخصیت
اینجا دیگر فیلمنامهنویس نیستید؛ خودتان را داخل پوست شخصیت میبرید.
برای هر شخصیت جداگانه فیلمنامه را بخوانید و در هر صحنه از خودتان بپرسید:
این شخصیت الان چه میخواهد؟
از چه چیزی میترسد؟
چه چیزی را میداند و چه چیزی را نمیداند؟
اگر جای او بودم، واقعاً همین کار را میکردم؟
آیا این واکنش از شخصیت میآید یا از نیاز نویسنده برای جلو بردن داستان؟
آیا دیالوگش چیزی است که خودش میگوید یا چیزی که نویسنده میخواهد مخاطب بداند؟
مثال سینمایی:
فرض کنید زنی متوجه میشود شوهرش به او دروغ گفته است.
در نسخه اول ممکن است بنویسیم:
زن عصبانی میشود و میگوید: «چرا به من دروغ گفتی؟»
اما وقتی از جایگاه شخصیت بازنویسی میکنیم، شاید بفهمیم این زن اساساً آدمی نیست که هنگام ترس یا خیانت، مستقیم سؤال کند. شاید سکوت کند، چای بریزد، فنجان را جلوی شوهرش بگذارد و فقط بگوید:
«امروز هم دیر میای؟»
در اینجا شخصیت، صحنه را بازنویسی کرده است.
این نوع بازنویسی به منطق روانی و رفتاری شخصیت کمک میکند و گاهی حتی باعث تغییر یک صحنه یا مسیر داستان میشود. بازنویسی شخصیت معمولاً نباید به «اضافه کردن ویژگیهای جذاب» محدود شود؛ باید دید شخصیت چگونه انتخاب میکند و چگونه دیگران او را تحت فشار قرار میدهند.
۲. بازنویسی از جایگاه مخاطب
حالا از شخصیتها بیرون میآیید و مینشینید در سالن سینما.
اما نکته مهم این است:
مخاطب را با خودتان اشتباه نگیرید.
شما داستان را میدانید، چون خودتان آن را نوشتهاید. مخاطب هیچکدام از اطلاعات پشت ذهن شما را ندارد.
پس فیلمنامه را یکبار بدون توقف بخوانید و از خودتان بپرسید:
مخاطب در این لحظه چه میداند؟
چه چیزی را حدس میزند؟
چه چیزی را اشتباه برداشت میکند؟
و چه چیزی را هنوز نمیداند؟
این مرحله بهشدت به اطلاعات، ریتم، تعلیق، ابهام و غافلگیری مربوط میشود.
مثلاً اگر قرار است در پایان بفهمیم مردی قاتل است، نباید در صفحه ۱۰ چنان سرنخهایی بگذاریم که مخاطب در صفحه ۱۵ مطمئن شود.
از طرف دیگر، نباید آنقدر هم اطلاعات را پنهان کنیم که پایان تبدیل به یک «اطلاعات ناگهانی» شود.
بازنویسی مخاطب یعنی تنظیم دقیق توزیع اطلاعات.
در فیلم The Sixth Sense، مسئله فقط این نیست که چه اتفاقی میافتد؛ مسئله این است که مخاطب در هر لحظه چه برداشتی از آنچه میبیند دارد.
حتی یک صحنه معمولی، در بازبینی دوم میتواند معنای دیگری پیدا کند.
@shotnote1✍
@honarefilmnameh
