🔺 مرور ۶ خبر علمی امروز
آیا می‌توان با بازگرداندن یک مولکول، قدرت عضلات سالمندان را حفظ کرد؟ چرا هوش مصنوعی در مغزِ تحت‌تأثیر مواد روان‌گردان نظمی پنهان پیدا کرده است؟ در مطالب امروز، از این یافته‌ها گفتیم؛ همچنین به ارتباط آلودگی هوا با رشد مغز نوجوانان، سرنخ‌های تازه از فیزیک فراتر از مدل استاندارد، باتری‌های مقاوم به سرمای ماه و دو روی متفاوت پلاستیک در سلامت و تأمین آب پرداختیم.
🔹 راز ضعف عضلات در سالمندی؛ نقش مولکول کاردیولیپین
پژوهشگران دریافتند کاهش چربی ویژه‌ای به نام «کاردیولیپین» در میتوکندری‌ها ممکن است در افت قدرت عضلات با افزایش سن نقش داشته باشد. در موش‌ها، بازگرداندن این مولکول به بهبود بافت عضلانی کمک کرد؛ یافته‌ای امیدوارکننده برای پژوهش درباره سارکوپنی یا تحلیل عضلانی سالمندان. بااین‌حال، این رویکرد هنوز به درمان تأییدشده انسانی تبدیل نشده است.
🔹 هوش مصنوعی و مغز روان‌گردان؛ کشف نظمی پنهان در آشوب ظاهری
پژوهشگران با کمک هوش مصنوعی، تغییرات لحظه‌ای ارتباط میان نواحی مغز را هنگام تجربه‌های مختلف بررسی کردند. نتایج نشان داد سیلوسایبین می‌تواند مرزهای معمول میان شبکه‌های مغزی، به‌ویژه سامانه بینایی و شبکه مرتبط با حس «خود»، را موقتاً تغییر دهد. شدت برخی از این تغییرات با گزارش افراد از تجربه‌های ذهنی و احساس اتصال به محیط مرتبط بود؛ اما کاربرد درمانی این یافته‌ها هنوز به بررسی بالینی بیشتری نیاز دارد.
🔹 آلودگی هوای محله و رشد مغز نوجوانان؛ ارتباطی نگران‌کننده
بررسی داده‌های نوجوانان نشان می‌دهد قرارگرفتن در معرض ذرات ریز PM2.5 و گاز ازن با کندترشدن برخی تغییرات طبیعی قشر مغز در اوایل نوجوانی ارتباط دارد. نازک‌شدن تدریجی این بخش از مغز بخشی از روند عادی بلوغ عصبی است. تفاوت‌های مشاهده‌شده کوچک بودند و به معنای افت قطعی هوش نیستند، اما اهمیت کاهش آلودگی هوا در محیط زندگی و مدارس را برجسته می‌کنند.
🔹 سرن و نشانه‌های فیزیک ناشناخته؛ انحراف در واپاشی‌های نادر ذرات
دو آزمایش در برخورددهنده بزرگ هادرونی سرن، ناهماهنگی‌هایی را در برخی واپاشی‌های نادر ذرات گزارش کرده‌اند. نرخ بعضی واپاشی‌ها اندکی با پیش‌بینی مدل استاندارد تفاوت داشت و اندازه‌گیری‌های زاویه‌ای نیز نشانه‌هایی غیرمعمول نشان دادند. این نتایج هنوز به آستانه آماری لازم برای اعلام کشف نرسیده‌اند، اما با جمع‌آوری داده‌های بیشتر می‌توان بررسی کرد که آیا نشانه‌ای از فیزیک جدید هستند یا خیر.
🔹 باتری‌های حالت جامد ناسا؛ تاب‌آوری در سرمای شدید ماه
ناسا در پروژه SPEARS روی باتری‌های حالت جامد کار می‌کند که برای تحمل شرایط سخت دمایی ماه طراحی شده‌اند. نمونه‌های آزمایشی توانستند در دمای منفی ۸۰ درجه سانتی‌گراد کار کنند و چرخه‌های شدید دمایی را بدون آسیب جدی پشت سر بگذارند. این باتری‌ها می‌توانند نیاز به سامانه‌های گرمایشی سنگین را کاهش دهند و در آینده برای کاوشگرها و تجهیزات مأموریت‌های قمری مفید باشند؛ هرچند فناوری هنوز در مرحله توسعه است.
🔹 دو روی پلاستیک؛ تولید ترکیبات آسیب‌رسان و ساخت اسفنج‌های آب‌گیر
دو پژوهش تازه جنبه‌های متضاد پلاستیک را نشان می‌دهند. در مطالعه‌ای، میکروپلاستیک‌ها در تماس با آب به ایجاد گونه‌های فعال اکسیژن کمک کردند؛ ترکیباتی که در آزمایش‌ها توانستند به پروتئین‌ها و غشای گلبول‌های قرمز موش آسیب بزنند، هرچند اثر آن‌ها بر سلامت انسان هنوز روشن نیست. در پژوهشی دیگر، پلاستیک‌های دورریز به مواد متخلخلی تبدیل شدند که رطوبت هوا را جذب و با گرمای ملایم، از جمله نور خورشید، آزاد می‌کنند؛ روشی امیدوارکننده برای توسعه فناوری‌های برداشت آب در مناطق خشک.
🆔 @Science_Focus
#مرور_علمی #اخبار_علمی #سالمندی #عضلات #علوم_اعصاب #آلودگی_هوا #فیزیک_ذرات #سرن #ناسا #باتری_حالت_جامد #میکروپلاستیک #بحران_آب #فناوری_سبز
2۴ آبان ۱۴۰۵ ۱۰۳ ۱
