🔺 دیوار ۲۰۰۰ ساله زیر بیمارستان پاریس؛ آیا لوتِسیا، شهر گمشده سلت‌ها، سرانجام پیدا شده است؟
🔹 باستان‌شناسان در جریان کاوش زیر بیمارستان هوتل-دیو (Hôtel-Dieu) در جزیره «ایل دو لا سیته» در قلب پاریس، بقایای دیواری حدود ۲۰ متر طول را پیدا کرده‌اند که معماری آن به استحکامات گالیِ اواخر عصر آهن شباهت دارد. این کشف می‌تواند نخستین شواهد مادی مستقیم از لوتِسیا (Lutetia)، سکونتگاه قبیله گالیِ «پاریسی‌ها» باشد؛ همان شهری که ژولیوس سزار در کتاب جنگ‌های گالیا از آن یاد کرده بود.
❕ لوتِسیا چه بود؟
پیش از آنکه پاریس به یک شهر رومی تبدیل شود، این منطقه محل زندگی پاریسی‌ها (Parisii)، یکی از قبایل گال، بود. لوتِسیا یک اُپیدوم (Oppidum) محسوب می‌شد؛ یعنی یک سکونتگاه بزرگ و مستحکم که می‌توانست مرکز سیاسی و اقتصادی یک قبیله باشد.
مشکل باستان‌شناسان این بود که با وجود اشاره مستقیم سزار به شهری در جزیره‌ای در رود سن، برای مدت طولانی هیچ بقایای قطعی از دژ گالیِ آن در ایل دو لا سیته پیدا نشده بود. حتی این احتمال مطرح شده بود که لوتِسیا در منطقه نانتر (Nanterre)، در غرب پاریس امروزی، قرار داشته است.
❕ دیواری که زیر بیمارستان پیدا شد چه چیزی را نشان می‌دهد؟
در کاوش‌هایی که از فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده، باستان‌شناسان به دیواری سنگی و چوبی برخوردند که شیوه ساخت آن با استحکامات گالی مطابقت دارد؛ در ساخت آن از بلوک‌های سنگی بزرگ و تیرهای چوبی درهم‌قفل‌شده استفاده شده است.
در اطراف دیوار نیز آثار سوختگی، دانه‌های سوخته، بقایای چوب و یک سرنیزه گالی پیدا شده است. آزمایش اولیه کربن-۱۴ روی عناصر چوبی نیز بازه‌ای حدود ۲۰۰ تا ۱۰ پیش از میلاد را نشان می‌دهد؛ بازه‌ای که سال ۵۲ پیش از میلاد، یعنی زمان نبرد لوتِسیا، را نیز دربر می‌گیرد.
🔹 این ترکیب شواهد جالب است، زیرا سزار نوشته بود که در جریان جنگ‌های گالیا، ساکنان لوتِسیا پیش از رویارویی با رومیان شهر خود را به آتش کشیدند و پل‌ها را قطع کردند تا نیروهای سزار نتوانند به‌راحتی شهر را تصرف کنند. آثار سوختگی کشف‌شده می‌تواند با این روایت سازگار باشد؛ اما هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت همین آتش‌سوزی همان رویداد سال ۵۲ پیش از میلاد بوده است.
❕ پس آیا لوتِسیا بالاخره پیدا شده است؟
شواهد فعلی بسیار امیدوارکننده‌اند، اما پاسخ علمی هنوز «احتمالاً، ولی نیازمند بررسی بیشتر» است.
وزارت فرهنگ فرانسه نیز تأکید کرده که هنوز باید کارکرد دقیق دیوار و تاریخ آن با بررسی‌های بیشتر مشخص شود. اگر مشخص شود این سازه واقعاً بخشی از دیوار دفاعی اُپیدوم پاریسی‌ها بوده، می‌تواند یکی از مهم‌ترین شواهد برای تأیید این باشد که هسته اولیه لوتِسیا روی ایل دو لا سیته قرار داشته است.
🔹 مسئله فقط پیدا شدن یک دیوار قدیمی نیست. این کشف می‌تواند به یک بحث قدیمی در باستان‌شناسی پاریس پاسخ دهد: آیا شهر امروزی دقیقاً روی همان سکونتگاه گالی ساخته شده که سزار از آن نام برده بود؟
اگر پاسخ مثبت باشد، زنجیره تاریخی پاریس از یک سکونتگاه گالی، به لوتِسیای رومی و سپس شهر پاریس، شواهد باستان‌شناختی بسیار محکم‌تری پیدا خواهد کرد.
❕ اما سرنوشت خودِ دیوار چه می‌شود؟
بقایای سازه به دلیل آتش‌سوزی و گذشت بیش از دو هزار سال بسیار شکننده‌اند و امکان حفظ کامل آن وجود ندارد. باستان‌شناسان قصد دارند با استفاده از فتوگرامتری سه‌بعدی، ساختار آن را به‌طور دقیق ثبت و بازسازی دیجیتال کنند تا حتی در صورت از بین رفتن بخش‌هایی از دیوار، اطلاعات علمی آن باقی بماند.
🔹 شاید عجیب باشد که یکی از مهم‌ترین سرنخ‌های تاریخ پاریس، نه در موزه‌ای باشکوه، بلکه زیر حیاط یک بیمارستان فعال و چند قدم آن‌طرف‌تر از نوتردام پنهان بوده است.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#باستان‌شناسی #تاریخ #پاریس #فرانسه #روم_باستان #ژولیوس_سزار #گال‌ها #لوتسیا #سلت‌ها #باستان_شناسی
the Guardian
Ancient wall found beneath Paris could confirm site of first settlement
Discovery of Gallo-Roman period structure hailed as ‘major breakthrough’ by French culture ministry
3
1October 5, 2026 152 6
