🔺 برخورد سهمگین یک‌بار در قرن: کشف بزرگ‌ترین دهانه نوظهور منظومه شمسی در ماه توسط ناسا
🔹 در جریان یک بازبینی کیفی روزمره روی تصاویر ماه، کارشناس پردازش تصویر مدارگرد شناسایی ماه (LRO) متوجه یک نقطه درخشان غیرعادی با هاله‌ای تاریک در لبه شرقی قمر زمین شد. مقایسه تصاویر قبل و بعد پرده از رخدادی شگفت‌آور برداشت: دانشمندان موفق به کشف بزرگ‌ترین دهانه برخوردی تازه تشکیل‌شده در تاریخ کاوش‌های فضایی منظومه شمسی شده‌اند؛ اثری مهیب از برخورد یک سنگ آسمانی به ابعاد یک ساختمان سه تا شش طبقه که در بهار سال ۲۰۲۴ رخ داده است.
❕ دهانه «مک‌گچین»: شکافی عظیم به وسعت دو زمین فوتبال
این دهانه که به پاس خدمات دانشمند پیشگام علوم ماه «تام مک‌گچین» نام‌گذاری شده، ۲۲۲ متر قطر و ۴۳ متر عمق دارد؛ حفره‌ای چنان عمیق که می‌تواند سه دستگاه اتوبوس مدرسه را به صورت عمودی در خود جای دهد. با توجه به اینکه ماه جوی برای کند کردن یا سوزاندن شهاب‌سنگ‌ها ندارد، همواره آماج بمباران ذرات ریز است، اما بر اساس مقالات منتشرشده در ژورنال معتبر *Science Advances*، برخوردی با این مقیاس تخریب، رویدادی به شدت نادر است که تقریباً تنها یک بار در هر قرن رخ می‌دهد.
🔹 فضاپیمای LRO که بیش از ۱۷ سال است در مدار ماه قرار دارد، تاکنون بیش از هزار دهانه کوچک جدید را شناسایی کرده، اما مک‌گچین از نظر شدت انرژی و پرتاب رسوبات یک استثنای کم‌نظیر است. این برخورد مقادیر زیادی از لایه‌های زیرین را به اطراف پاشیده و منظره‌ای کاملاً دست‌نخورده از مراحل اولیه ایجاد یک عارضه برخوردی را در اختیار بشر گذاشته است.
❕ راز «لکه سرد» هفت کیلومتری و ایمنی ماه‌نوردهای آینده
داده‌های فروسرخ رادیومتر حرارتی مدارگرد نشان داد منطقه‌ای دایره‌ای به وسعت ۷ کیلومتر در اطراف دهانه شکل گرفته که دمای شبانه آن حدود ۹ درجه سانتی‌گراد سردتر از محیط مجاور است. دانشمندان دریافتند که موج انفجار برخورد، سنگ‌پوشه متراکم ماه (رگولیت) را از هم گسسته و آن را به خاکی متخلخل و پُف‌کرده تبدیل کرده که توانایی نگهداری گرما را از دست داده است. این یافته برای برنامه آرتمیس و فضانوردان آینده حیاتی است، چرا که فرود سفینه‌ها و حرکت چرخ‌های ماه‌نورد بر روی چنین خاک‌های ناپایدار و کم‌تراکمی نیازمند محاسبات کاملاً متفاوتی خواهد بود.
🔹 این دهانه جوان به دلیل عاری بودن از فرسایش فضایی میلیاردی، به عنوان یک آزمایشگاه طبیعی دست‌اول شناخته می‌شود که به دانشمندان فرصت می‌دهد فرآیندهای دگرگونی سطح اجرام کیهانی را در زمان واقعی مورد مطالعه قرار دهند.
[منبع] [منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #ماه #ناسا #سیاره_شناسی #فناوری_فضایی #ScienceAdvances
NASA Science
NASA’s Moon Orbiter Spots New, ‘Once-in-Century’ Moon Crater - NASA Science
It started as a routine data-quality check. But as Robert Wagner, a scientist with NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO), scanned a giant Moon map on his
3September 30, 2026 112 2
