🔺 باکتری‌های «خوش‌خوراک» در اعماق قطب: سرنوشت غافلگیرکننده کربن آزادشده از خاک‌های منجمد
🔹 با گرمایش کم‌سابقه قطب شمال و ذوب شدن پرمافراست (خاک‌های منجمد باستانی)، میلیون‌ها تن کربن ارگانیک شسته شده و وارد اقیانوس می‌شود. دانشمندان همواره نگران بوده‌اند که میکروب‌های دریایی این کربن کهن را به سرعت تجزیه کرده و با آزادسازی مقادیر عظیمی دی‌اکسید کربن، چرخه‌ای مرگبار از تشدید گرمایش زمین رقم بزنند. اما پژوهشی جدید در ژورنال معتبر Nature Geoscience نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از این کربن به جای فرار به اتمسفر، در اعماق بستر دریا به دام می‌افتد.
❕ ردیابی اتمی: ایزوتوپ‌های کربن چگونه رفتار میکروب‌ها را فاش کردند؟
محققان مؤسسه آلفرد وگنر آلمان با بررسی مغزه‌های رسوبی کف اقیانوس در سواحل قطبی کانادا از تکنیک «ایزوتوپ‌های دوگانه کربن» بهره بردند. ایزوتوپ کربن ۱۳ منشأ کربن (خاک خشکی یا جلبک دریایی) را آشکار می‌کند و ایزوتوپ کربن ۱۴ سن باستانی آن را مشخص می‌سازد. نتایج نشان داد که باکتری‌های رسوب‌زی مانند موجوداتی «خوش‌خوراک» رفتار می‌کنند؛ آن‌ها ترجیح می‌دهند به جای تغذیه از کربن کهن و دیرسوز پرمافراست، از کربن تازه و سهل‌الهضم جلبک‌های امروزی مصرف کنند. در نتیجه، کمتر از ۱۰ درصد کربن منجمد به گاز گلخانه‌ای بدل شده و بیش از ۹۰ درصد آن در رسوبات کف اقیانوس مدفون و حبس می‌شود.
🔹 این رفتار انتخابی نشان می‌دهد که انتشار مستقیم گازهای گلخانه‌ای از رسوبات دریایی کمتر از برآوردهای بدبینانه گذشته است و این داده‌ها دقت شبیه‌سازی‌های اقلیمی آینده را ارتقا می‌بخشد.
❕ آیا ذوب شدن خاک‌های منجمد دیگر بحرانی نگران‌کننده نیست؟
پاسخ قطفاً منفی است و این کشف هرگز به معنای بی‌خطری ذوب پرمافراست نیست. نخست آنکه دانشمندان هشدار می‌دهند بخشی از کربن ممکن است پیش از ته‌نشین شدن در بستر دریا و در طول مسیر تجزیه شود. دوم اینکه فرسایش سواحل و ورود حجم عظیمی از رسوبات، آب‌های شفاف قطبی را کدر و تاریک می‌کند. این تیرگی مانع رسیدن نور خورشید به جلبک‌ها شده و فتوسنتز را فلج می‌سازد؛ رخدادی که بنیان شبکه غذایی قطب شمال را فرو ریخته و حیات ماهی‌ها، فک‌ها و خرس‌های قطبی را در معرض خطر نابودی قرار می‌دهد.
🔹 پژوهشگران بنا دارند در پروژه بین‌المللی «پالس قطب» در سال ۲۰۲۷ با کشتی یخ‌شکن پولاراشترن، تأثیرات این دگرگونی‌های شیمیایی را بر بوم‌سازگان‌های ساحلی بسنجند تا نقش واقعی قطب را در تعادل زیستی سیاره بهتر ارزیابی کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#تغییرات_اقلیمی #محیط_زیست #قطب_شمال #پرمافراست #اقیانوس_شناسی #زمین_شناسی #Nature_Geoscience
Scitechdaily
Thawing Permafrost Is Releasing Carbon, but Something Unexpected Happens
Much of the ancient carbon released from thawing Arctic permafrost appears to end up trapped in seabed sediments rather than quickly returning to the atmosphere.
1
1September 26, 2026 79 3
