اعتیاد به عشق: آیا پیشینه روابط عاطفی متعدد تضمینکننده پختگی شریک عاطفیتان در رابطه عاشقانه او با شماست؟
•به قلم دکتر عباس ذبیحزاده
(روانشناس بالینی و عضو هیئت علمی گروه روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی)
در عالم شکار، اصطلاحی وجود دارد بهنام «تروفه»؛ یعنی شکارهایی که در نتیجه کهنسالی و مواجهه مکرر با موقعیتهای شکارشدهگی، زیرکی و فراست بالایی در ردیابی علایم شکار و جانبهدر بردن از موقعیت تهدید دارند. تروفهها هوش بالایی برای سردرگمکردن شکارچی دارند؛ در دسترساند و دستت به آنها نمیرسد. یکی از تجربههای سوگناک و مهیب زندگی انسان نیز، دلبستگی به افرادیست که پیش از رابطه عاطفی با شما، در نتیجه تکثر و تعدد روابط عاشقانه، بهمثابه «تروفهها» هوشمندی تجربی بالایی در دلربایی و رمیدگی دارند. این هوشمندی تجربی لزوما به معنای هوش شناختی و هوش هیجانی بالا در این افراد نیست. این هوش، بازتابنده یک هوش سیاه و مرضیست که از یک دنیای روانی آکنده از حس شکست و شرم حکایت دارد. این افراد همچنانکه با سطحیترین بخش از لایههای قلبشان به راحتی دل میسپارند، با سیاهترین بخش از تجربههای درونیشان به راحتی و در نهایت خشونت احساسی، از عاشق دل میکنند و ساز جدایی کوک میکنند. دلبستگی و عشق برای این افراد بیش از آنکه دستمایهای برای تجربه احساسات اصیل انسانی و صیقلخوردن وجوه خودشیفتهوارشان باشد، زمینیست برای بازیکردن و بازیدادن، و ارضا نیازهای روانرنجوری که حالتی از استسقای روانی به رابطه و گریز از تنهایی در آنها شکل داده است؛ وضعیتی که به سندرم «اعتیاد به عشق» (love addiction) معروف است. عاشقیکردن برای این افراد وجهی کاسبکارانه و تاجرانه دارد؛ در ابتدا ممکن است تو را برای فراموشی زخمهای ارتباطی سابقشان با رویی گشاده پذیرا گردند و با تصویر آرمانیشدهای از شما در ذهنشان معاشقه کنند اما رفته رفته همان ویژگیهایی از شما که مایه تفاخرش بودند در قلبشان دلزدگی ایجاد میکند و میل خودشیفتهواری برای تغییرتان نشان میدهند. فارغ از اینکه این تلاش برای تغییر با کامیابی یا شکست همراه باشد، شما به راحتی با فردی که در نمای بیرونی امکانات بیشتری دارد تعویض میشوید. واقعیت دردناک تجربه عاشقی با تروفهها این است که عاشق برای او بهمثابه یک شی و کالای تجاری تاریخ انقضا دارد. فاصله بین عاشقبودن و فارغبودن برای تروفهها، تنها به تار مویی بند است و به محض فروکشکردن نسیم هیجان تنانه و جسمی در آنها، تاریخ انقضا عاشق سر میرسد. شما در این رابطه ممکن است تجاربی از همآغوشی تا آستانه تشکیل زندگی مشترک و انتخاب نام فرزند را با محبوبتان تجربه کرده باشید اما هیچکدام از این تجربهها ضمان اعتماد به پاییندی و تعهد تروفهها به رابطه نمیباشد. تروفهها در عشق شکار نمیشوند؛ چه شکارشدن در روابط عاشقانه حاجتمند روحی بلند است و دلبستگی به تروفهها دقیقا از همین نقطه آسیبپذیرمان میسازد. ستونهای رابطه با این افراد، بهمثابه ستونهای حس خودارزشمندی و عزتنفسشان بسیار سست و نمور میباشد. خودبیزاری و بیاعتمادی مفرطی که این افراد نسبت به خویش دارند باعث میشود که قامت روحشان برای نگهداری یک رابطه عاشقانه در بلندمدت دشوار باشد. «تروفهها» انتخاب دردناکی برای عاشقانگی هستند؛ همانقدر که پرجاذبهاند به همان میزان نیز دستکاریکننده و بازیدهندهاند. تروفهها دل نمیسپارند، بازی میکنند.
🔹 کانال تلگرام
🔸 پیج اینستاگرام
Telegram
آزمایشگاه روابط نزدیک
آزمایشگاه روابط نزدیک دانشگاه شهید بهشتی
اینجا از #رابطهها حرف میزنیم.
تحت نظارت دکتر عباس ذبیحزاده
July 8, 2025 589 11
