آیا همه قتلها با یک انگیزه اتفاق میافتند؟
گاهی فردی برای رسیدن به یک هدف مشخص مرتکب قتل میشود؛
گاهی هم قتل در بستر خشم شدید، درگیری یا واکنشهای هیجانی اتفاق میافتد. 👁️
در جرمشناسی، برای بررسی این تفاوت میتوان از دو مفهوم استفاده کرد:
🔴 قتل ابزاری (Instrumental Homicide)
🔵 قتل هیجانی (Expressive Homicide)
اما تفاوت این دو دقیقاً چیست؟ 🔍
1️⃣ قتل ابزاری | «خشونت برای رسیدن به یک هدف»
در قتل ابزاری، خشونت وسیلهای برای دستیابی به هدفی دیگر است.
یعنی فرد از خشونت برای رسیدن به نتیجهای مشخص استفاده میکند؛ نتیجهای که فراتر از خودِ عمل خشونتآمیز است.
مثلاً ممکن است انگیزههای زیر مطرح باشند:
💰 دستیابی به منفعت مالی
🔒 جلوگیری از افشای یک راز
👑 دستیابی به قدرت یا حفظ موقعیت
⚠️ حذف فردی که مانعی برای رسیدن به هدف محسوب میشود
🕵🏻♀️ مثال فرضی:
فردی متوجه میشود که شریکش قصد دارد یک کلاهبرداری مالی را افشا کند. او برای جلوگیری از افشای جرم، تصمیم به قتل شریکش میگیرد.
در این مثال، هدف اصلی فرد جلوگیری از افشای کلاهبرداری است و قتل بهعنوان وسیلهای برای رسیدن به این هدف به کار میرود.
نکته مهم این است که قتل ابزاری لزوماً به معنای قتلی کاملاً از پیش برنامهریزیشده یا بدون احساسات نیست؛ بلکه ویژگی اصلی آن، نقش ابزاری خشونت در رسیدن به هدف است.
2️⃣ قتل هیجانی | «خشونت در بستر هیجان شدید»
در قتل هیجانی، خشونت بیشتر با برانگیختگی عاطفی و واکنشهای هیجانی ارتباط دارد.
در چنین موقعیتهایی، فرد ممکن است در جریان یک تعارض یا درگیری شدید مرتکب خشونت مرگبار شود.
برخی از عوامل احتمالی عبارتاند از:
😡 خشم شدید
💔 تعارض عاطفی
⚡ احساس تحقیر یا تهدید
🧠 برانگیختگی هیجانی در جریان درگیری
🕵🏻♀️ مثال فرضی:
دو نفر در جریان یک مشاجره شدید با یکدیگر درگیر میشوند. یکی از آنها در ادامه درگیری و در شرایط برانگیختگی هیجانی شدید، مرتکب قتل میشود.
در این مثال، خشونت بیشتر با واکنش هیجانی فرد به موقعیت ارتباط دارد تا دستیابی به منفعتی مستقل از خود خشونت.
البته خشم شدید بهتنهایی وقوع قتل را توضیح نمیدهد و افراد مختلف ممکن است در شرایط مشابه، واکنشهای کاملاً متفاوتی نشان دهند.
3️⃣ آیا قتل ابزاری همیشه برنامهریزیشده است؟ 🧠
خیر!
ممکن است فرد برای رسیدن به هدفی مشخص، در موقعیتی فرصتطلبانه مرتکب قتل شود؛ بدون اینکه از مدتها قبل برای آن برنامهریزی کرده باشد.
از طرف دیگر، قتل هیجانی هم لزوماً به معنای واکنشی کاملاً ناگهانی نیست.
ممکن است فرد پیش از وقوع قتل تصمیمهایی گرفته باشد، اما هیجان نیز در رفتار او نقش مهمی داشته باشد.
پس نمیتوان صرفاً با بررسی اینکه قتل از پیش برنامهریزی شده یا ناگهانی بوده است، نوع انگیزه آن را مشخص کرد.
-End🩸
@REDCODET

