📌 مغالطات مقام نقد
همان طور که اثبات و نشان دادن درستی یک قضیه محتاج دلیل است، ابطال و نشان دادن نادرستی یک قضیه نیز به دلیل و برهان نیاز دارد. مغالطاتی که در این بخش در پی توضیح آنها می باشیم، همگی در این جنبه مشترک اند که کسی با مدعایی مخالف است و آن را نادرست می داند، اما برای نشان دادن نادرستی آن از راه منطقی وارد نمی شود و دلیل و برهانی بر ضد آن اراده نمی کند ، بلکه متوسل به ترفند هایی می شود که از آن طریق مدعای مورد بحث را نادرست نشان دهد یا میزان تاثیرگذاری و مقبولیت آن را کاهش دهد.
بخشی از این ترفند ها در مطلب پایین آورده شده است.
♦️ تکذیب
افرادی هستند که هرگونه حقیقتی را که خارج از شعاع آگاهی و عقل آنها باشد ، انکار می کنند. استدلال این گروه در واقع آن است که ما فلان واقعیت را درک نمی کنیم و با عقل ما جور در نمی آید؛ پس اساسا چنین چیزی وجود ندارد. گاهی نیز شخصی به علل غیر معرفتی و به خاطر اغراض و منافع خاص خود سعی می کند مدعایی را منکر شود تا به لوازم و توابع آن ملتزم نگردد. مغالطه بودن تکذیب به این سبب است که بدون دلیل ، مدعایی مورد رد و انکار قرار می گیرد :
🔖 - عجیب است که گروهی هنوز به پدیده هایی مانند طی الارض معتقدند! به نظر من این مطالب با عقل سلیم جور در نمی آید و حاصل توهم یا دورغ پردازی عده ای شیاد است.
♦️ مناقشه در مثال
معمولا پس از اثبات یک عقیده، مثال هایی به عنوان شاهد و مؤید اضافه می شود. حال اگر کسی در مقام مخالفت با آن عقیده و نظر، به جای نقد ادله یا نقد اصل عقیده، ذهن خود را متوجه مثال ها کند و به نقد و بررسی آنها بپردازد، مرتکب این مغالطه شده است. برای پرهیز از این مغالطه همیشه باید توجه کنیم که ایراد شک و شبهه در اصل مدعا، غیر از تمرکز بر روی مثالی است که به عنوان شاهد آورده می شود:
🔖 - در مسئله غرب زدگی افزون بر ابعاد اقتصادی و فرهنگی باید به بعد فکری و فلسفی مسئله نیز توجه داشته باشیم که نمونه آن تأثیر فیلسوفان غربی بر متفکران مشرق زمین است به عنوان مثال شما تأثیر آثار موریس مترلینگ را بر روشنفکران ایرانی به خوبی مشاهده می کنید.
اما موریس مترلینگ را اصلا نمیتوان فیلسوف به حساب آورد؛ شما چطور می گویید که فلاسفه غرب بر متفکران ما تأثیر داشته اند؟
🔍 گاهی ارتکاب این مغالطه تأثیر بیشتری بر جا می گذارد، به این ترتیب که وقتی کسی برای مدعای خود استدلال کرد از او می خواهند شاهد و نمونه ای هم ذکر کند و با ذکر شاهد و مثال معمولا تصور می شود که گویا این مثال دلیلی بر آن مدعا می باشد.
❗️ارتکاب این مغالطه در حالت اخیر تأثیر بیشتری در مخدوش کردن مدعای آن شخص دارد.
📖 منبع: منطق کاربردی، علی اصغر خندان، مغالطات مقام نقد، صفحه 250
#منطقنامه_قسمت_چهارم
@philosophyisl
