🔰 حقیقت این بود که سلطان قابوس به آنها برای کنترل ظفار نیاز داشت!
قسمت اول
احتمالا در فضای مجازی بارها در مورد فرمان عفو سلطان قابوس در مورد چند تن از رهبران جبهه آزادی بخش ظفار که علیه سلطنت عمان میجنگیدند و به کارگیری آنها در دولت عمان شنیدهاید. متاسفانه این نوع پیامها به ظاهر درست، ولی بدون توجه به حوادث منجر به این قضیه که به نوعی داستانسرایی است توسط برخی از افراد صاحب تریبون نیز تکرار میشود و باعث درک غلطی در جامعه شده است.
بیایید ببینیم داستان چه بوده و در واقعیت چه حوادثی منجر به این صلح و به قدرت رسیدن آن رهبران شورشی در سلطنت عمان شد.
ماکیاولی سخنی مشهور در مورد ویژگی شهریار(حاکم) دارد که میتوان گفت این ویژگی در وجود همه حاکمان جهان و حتی سلطان صلحدوست عمان وجود داشته است.
ماکیاولی در کتاب شهریار مینویسد:"شهریار باید بتواند، در عین حال، هم روباه باشد و هم شیر؛ نباید پایبند پیمان خود بماند، باید خود را به ظاهر مهربان و درستپیمان و مردمدوست و راستگو و دیندار نشان دهد، ولی در عین حال باید بتواند چنین نباشد".
اگر بخواهیم با اخلاق فردی رفتار رهبران و حاکمان را بسنجیم هیچ رهبری در دنیا فرد خوبی به نظر نخواهد آمد و سلطان عمان نیز از این قاعده مستثنی نیست.
اما ماجرا چه بود؟
پدر سلطان قابوس یعنی سعید بن تیمور یک حاکم مرتجع بود که عامدانه مردم عمان را عقب نگه میداشت. او معتقد بود که آشنایی مردم با جهان مدرن موجب آسیب به سلطنتش خواهد بود. در عمان زمان او فقط ۵ مدرسه وجود داشت و هر کودکی باید با تایید شخص او ثبت نام میشد. حتی خرید دوچرخه نیاز به تایید دربار داشت و فقط یک بیمارستان در کشور موجود بود.
این وضعیت سبب شد که جنوبیها یعنی اهالی نوار ساحلی استان ظفار در سال ۱۹۶۵ علیه او شورش کنند. ظفاریها مذهب،جغرافیا، شیوه تولید و سنن متفاوتی نسبت به بقیه نقاط عمان داشتند و به زعم رهبران آنها مولفههای تشکیل یک کشور مستقل را دارا بودند. در سال ۱۹۶۵ جبهه آزادی بخش ظفار تشکیل شد و تا زمان پیروزی چپگرایان در یمن و تشکیل دولت یمن جنوبی، جداییطلبان ظفار یک جریان جدایی طلب بودند که آمریکا و انگلیس در آن منطقه در مورد آنان تضاد منافع داشتند. آمریکا بخاطر دسترسی عربستان به آبهای آزاد بدون عبور از تنگهها از آنها حمایت میکرد و انگلیس به سبب نفوذ دیرینه در عمان به دنبال تمامیت ارضی و فشار روی آمریکا بود.
با پیروزی چپگرایان در یمن، جدایی طلبان ظفار به یک عمق استراتژیک در یمن جنوبی دست پیدا کردند، و در فضای آن دوران و بهخصوص تشکیل یمن جنوبی چپ گرا، با تشکیل کنگره حمرین تغییر ایدئولوژی دادند و مارکسیسم را به عنوان ایدئولوژی خود برگزیدند و نام خود را از "جبهه آزادی بخش ظفار" به "جبهه خلق برای آزادی خلیج ع ر ب ی" تغییر دادند. اینجا شروعی برای انقسام میان همسنگران دیروز بود.
با تغییر ایدئولوژی جبهه ظفار به مارکسیسم و تشکیل یمن جنوبی، قدرت جبهه زیاد و سلطنت عمان متحمل شکستهای پی در پی شد. آمریکا و انگلیس از پیروزی چپگرایان دچار وحشت شدند و تضاد منافع خود را کنار گذاشته و با خلع قدرت از سلطان سعید، پسرش را که در انگلیس تحصیل کرده بود و شخصیت نوگرا داشت را به قدرت رساندند. در چنین فضایی بود که آمریکا از شاه ایران خواست که نیروهای خود را وارد معرکه کنند.
تغییر ایدئولوژی در جبهه از سال ۱۹۶۸ شروع شد و آموزههای مارکسیسم که تلفیقی، از مائویسم، لنینیسم، افکار هوشی مین (رهبر چپ گرای ویتنام) و چند رهبر چپگرای وقت بود توسط مرشدین(مبلغین ایدئولوژی مارکسیسم) در سراسر جبهه تبلیغ شد. تصاویر مائو و لنین روی کلاه و لباس ارتش آزادی بخش دیده میشد و کتاب سرخ مائو در جیبشان بود و اولین مدرسه ظفار "لنین" نام گرفت.
روز به روز مارکسیسم در میان جبهه ظفار قوام مییافت و ارتش آزادیبخش و مرشدین برای تبلیغ و اجرای آن از شدت عمل و خشونت بیشتری استفاده میکردند. این در حالی بود که ظفار وقت یکی از عقبافتادهترین نقاط جهان عرب بود و روابط سنتی و قوانین قبایل و اسلام مهمترین ارکان اجتماعی به حساب میرفت. مرشدین مارکسیست جبهه رفته رفته از ازدواج گرفته تا زراعت و دین مردم دخالت میکردند و کسانی را که با آنها مخالفت بودند را بسیار شدید مجازات میکردند.
در بندهای قبلی نوشتم که منطقه تحت تاثیر جبهه ظفار نوار ساحلی بود که از شرق به غرب ظفار کشیده شده است. هر چه که از شرق این نوار ساحلی به سمت غرب آن حرکت میکنیم مدنیت و به تبع آن آموزههای اسلامی کمرنگتر میشود. این وضعیت را در سفر اخیر خودم در این منطقه به چشم دیدم و کماکان پابرجاست هرچند که ظواهر تغییر زیادی کرده است.
در چنین ژئوپلیتیکی، از سال ۱۹۶۹ صدای اعتراض در جبهه بالا گرفت و برای اولین بار شاهد اختلافاتی در سطح کادرهای مرکزی ظفار هستیم.
ادامه در قسمت دوم...
⭕️ @OmanST
Forwarded fromمطالعات عمان/جواد میرگلویبیات
2
1
1September 3, 2026 558 5
