🧠 تغذیه در بیماریهای نورولوژیک (بخش اول): مولتیپل اسکلروزیس (MS)
بیماری MS به عنوان یک بیماری اتوایمیون دمیلینهکننده، چالشهای تغذیهای و متابولیک خاص خود را دارد. در اینجا مهمترین نکات بالینی و شواهد علمی پیرامون آن را بررسی میکنیم:
🦠 محور روده-ایمنی و پاتوفیزیولوژی تغذیهای
شواهد جدید نشان میدهند بیماران MS پروفایل میکروبیومی متفاوتی نسبت به افراد سالم دارند.
کاهش گونههای تولیدکننده بوتیرات (مانند Faecalibacterium) و افزایش گونههای پیشالتهابی در این بیماران دیده میشود.
این دیسبیوزیس روده، مبنای علمی مداخلات تغذیهای هدفمند در MS است؛ هرچند این حوزه هنوز در مرحله شواهد نوظهور قرار دارد.
☀️ ویتامین D: قویترین ارتباط اپیدمیولوژیک
سطح پایین 25(OH)D با افزایش خطر ابتلا و نرخ عود (Relapse Rate) مرتبط است.
هدف درمانی: برخلاف جمعیت عمومی (۳۰ نانوگرم بر میلیلیتر)، هدف سطح سرمی در بیماران MS بین ۴۰ تا ۶۰ نانوگرم بر میلیلیتر است.
دوز مصرفی: دوز نگهدارنده معمول ۲۰۰۰ تا ۴۰۰۰ واحد روزانه است. دوزهای بالاتر (تا ۱۰,۰۰۰ واحد) فقط تحت نظر نورولوژیست برای کمبودهای شدید تجویز میشود.
هشدار بالینی: در دوزهای بالای مزمن، پایش کلسیم سرم و ادرار هر ۳ ماه برای پیشگیری از هیپرکلسمی کاملاً ضروری است.
🐟 امگا-۳ و رژیمهای ضدالتهابی
با وجود نتایج مثبت در مطالعات تاریخی (مانند Swank Study)، کارآزماییهای جدید اثر مستقل و قانعکنندهای برای مکمل امگا-۳ خالص بر پیشرفت MS نشان ندادهاند. با این حال، رژیم مدیترانهای به دلیل پروفایل ضدالتهابی و کاهش ریسک بیماریهای قلبی-عروقی (که در MS شایعترند) به عنوان یک رویکرد معقول و کمخطر توصیه میشود.
🥣 دیسفاژی: چالش بالینی پیشرونده
اختلال بلع در ۳۰ تا ۴۰ درصد بیماران (بهویژه در فرم پیشرونده ثانویه) رخ میدهد.
ارزیابی با تست بلع بالینی و در صورت نیاز VFSS یا FEES ضروری است.
تعدیل بافت غذا باید بر اساس چارچوب استاندارد جهانی IDDSI انجام شود.
در موارد پیشرفته با خطر آسپیراسیون مکرر یا ناتوانی در تأمین ۶۰ درصد نیاز روزانه از راه دهان (طی ۲ هفته)، تغذیه از طریق PEG طبق دستورالعمل ESPEN باید در نظر گرفته شود.
━━━━━━━━━━━━━━
ادامه دارد...
https://t.me/NutriZone_5
Telegram
NutriZone
🍎 آپدیتهای علمی و کیسهای بالینی برای متخصصان تغذیه و رژیم درمانگران. ساده، کاربردی و همیشه بهروز. با هم یاد بگیریم! 🤝
2August 17, 2026 416 5
