همتی، رئیس بانک مرکزی، گفته احتمال وقوع ابرتورم در ایران «ضعیف» است؛ دقت کنید، نگفته غیرممکن است.
ابرتورم در تعریف کلاسیک یعنی تورم بالاتر از ۵۰ درصد در ماه؛ نرخی که اگر یک سال ادامه پیدا کند، قیمتها را بیش از ۱۲۸ برابر میکند.
حالا برای اینکه بزرگی این عدد دستمون بیاد، یه ۲۰۶ دو میلیارد تومنی رو تصور کنید. با تورم ۵۰ درصدی ماهانه، همین ماشین یک سال بعد حدود ۲۵۹ میلیارد تومان قیمت خواهد داشت. یعنی دیگه فقط با گرونی معمولی طرف نیستیم؛ پولی که امروز توی جیبتونه، خیلی سریع ارزشش رو از دست میده و حقوق و پسانداز مردم جلوی چشمشون آب میشه.
سالها هر وقت از وضعیت اقتصادی حرف زده شد، طرفداران حکومت همهچیز رو گردن «جنگ اقتصادی» و «دشمن» انداختن. حالا کار به جایی رسیده که خودِ احتمال ابرتورم، هرچند ضعیف، وارد ادبیات رئیس بانک مرکزی شده. واقعیت اینه که اقتصاد یهشبه به این نقطه نمیرسه؛ وقتی کسری بودجه، بیانضباطی پولی، کاهش ارزش پول و از بین رفتن اعتماد بهش سالها ادامه پیدا کنه، یه جایی اعداد دیگه شوخیبردار نیستن.
تاریخ هم نمونههای عجیبی داره. آلمان در سال ۱۹۲۳ به جایی رسید که اسکناس ۱۰۰ تریلیون مارکی چاپ کرد و قیمت یک کیلو نان به حدود ۲۳۳ میلیارد مارک رسید. در یوگسلاوی هم اسکناس ۵۰۰ میلیارد دیناری چاپ شد. اما شاید عجیبترین نمونه زیمبابوه باشه؛ جایی که در سال ۲۰۰۸ تورم ماهانه به حدود ۷۹.۶ میلیارد درصد رسید؛ یعنی قیمتها تقریباً هر ۲۵ ساعت دو برابر میشدن. آخرش هم اسکناس ۱۰۰ تریلیون دلاری چاپ شد. ابرتورم از جایی به بعد دیگه فقط چند تا صفر اضافه روی اسکناس نیست؛ یعنی مردم کمکم دیگه به خودِ پول اعتماد نمیکنن.
2September 2, 2026 164 1
