🧪 २०२६ नोबेल पारितोषिक - रसायनशास्त्र
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📅 ७ ऑक्टोबर २०२६
🏆 विजेते:
🔹 Henri B. Kagan - फ्रान्स
🔸 Kenso Soai - जपान
🔹 पुरस्कार संस्था: Royal Swedish Academy of Sciences
🔸 पुरस्कार: “For the discovery of non-linear effects and autocatalysis in asymmetric organic synthesis.”
🔹 पुरस्कार रक्कम: 12 million Swedish kronor, दोघांमध्ये समान वाटप.
🧬 मुख्य वैज्ञानिक योगदान
🔹 Chirality: अनेक रेणूंच्या दोन mirror-image स्वरूपांना chiral forms म्हणतात.
🔸 Henri Kagan: Non-linear effects द्वारे एका विशिष्ट mirror-image रेणूची निर्मिती मोठ्या प्रमाणात वाढविण्याचे योगदान.
🔹 Kenso Soai: Soai Reaction द्वारे chiral autocatalysis - तयार झालेले उत्पादन स्वतःच्या निर्मितीस उत्प्रेरक म्हणून कार्य करते.
🔸 या संशोधनामुळे homochirality - सजीवांमध्ये एका विशिष्ट molecular handedness चे प्राबल्य - समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचा आधार मिळाला.
💊 महत्त्व:
🔹 शुद्ध chiral molecules तयार करण्यासाठी pharmaceuticals, drug development, flavours आणि advanced materials मध्ये उपयोग.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
