📚 نشست قضایی
⚖️ موضوع: ادعای غبن در معاملات وکالتی
❓ پرسش:
چنانچه مالک ملکی به فرزند خود وکالت تام برای فروش ملک به دیگری یا خود بدهد و وکیل آن را با ثمن ناچیز به خود منتقل کند، آیا مالک میتواند به استناد غبن، معامله را فسخ کند؟
🔹 نظر هیئت عالی:
با توجه به رأی وحدت رویه شماره ۸۴۷ مورخ ۱۴۰۳/۰۲/۲۵، چنین معاملهای حتی با وجود سند رسمی، فضولی محسوب میشود و در صورت عدم تنفیذ موکل، باطل است. بنابراین موکل میتواند حسب مورد، بطلان معامله و ابطال سند رسمی انتقال را درخواست کند. اما در فرضی که معامله صحیح تلقی شود، با توجه به تفویض اختیار فروش حتی به خود وکیل، موکل حق اعمال خیار غبن نخواهد داشت. در نتیجه، نظریه اکثریت صحیح است.
🔹 نظر اکثریت:
استناد مالک به خیار غبن صحیح نیست؛ زیرا وکیل در زمان انجام معامله، هم از طرف مالک به عنوان فروشنده و هم از جانب خود به عنوان خریدار اقدام کرده و از قیمت واقعی ملک اطلاع داشته است. همچنین مالک رسمی، طرف مستقیم عقد نبوده تا بتواند مدعی مغبون شدن شود.
از سوی دیگر، مبلغ درجشده در سند رسمی ممکن است بر اساس ارزش معاملاتی و قیمت منطقهای برای محاسبه حقوق دولتی و مالیات درج شده باشد و صرفاً نمیتواند مبنای برهم زدن عقد قرار گیرد. بنابراین، مالک در صورت ادعای ورود خسارت ناشی از تقصیر یا عدم رعایت مصلحت موکل، میتواند مطابق مواد ۶۶۶ و ۶۶۷ قانون مدنی به وکیل مراجعه و خسارت مطالبه کند.
🔸 نظر اقلیت:
مالک رسمی میتواند به خیار غبن استناد کند؛ زیرا همانگونه که نماینده و وکیل میتواند از حقوق ناشی از عقد استفاده کند، اصیل نیز دارای این حق است. همچنین در بیع رسمی، اصل بر صحت مندرجات سند و واقعی بودن ثمن معامله است و اگر بین قیمت واقعی ملک و مبلغ درجشده در سند تفاوت فاحشی وجود داشته باشد، مالک میتواند به خیار غبن استناد کند. اعمال حق فسخ نیز با اصل لزوم قراردادها منافاتی ندارد؛ زیرا خیار غبن از حقوق قانونی ناشی از یک معامله صحیح است.
📌 کد نشست: ۱۴۰۲-؟
📍 محل برگزاری: استان کرمان/ شهر کرمان
📅 تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۲۱
🌐 منبع: neshast.eadl.ir
رویه قضایی و حقوق کاربردی
https://t.me/lawdadras
صفحه حقوقی مدنی ما در اینستاگرام👇
http://www.instagram.com/dadras.ir
صفحه حقوق کیفری دادرس 👇
http://www.instagram.com/dadres.ir
ارتباط با مدیران کانال
@dadras1398
Telegram
حقوق مدنی دادرس
رویه قضایی و حقوق کاربردی
https://t.me/lawdadras
صفحه حقوقی مدنی ما در اینستاگرام👇
http://www.instagram.com/dadras.ir
صفحه حقوق کیفری دادرس 👇
http://www.instagram.com/dadres.ir
ارتباط با مدیران کانال
@dadras1398
2August 28, 2026 909 34
