#فقه_الثقلین 0⃣4⃣
حکم مسح خفین [ مسح بر روی کفش ] در وضو از منظر فقه اهلبیت علیهمالسلام ( ۲ )
🔹 گاهی برخی از مخالفین برای اثبات جواز مسح بر خفین به روایاتی از کتب شیعه استناد میکنند که در آنها مسح بر نعلین از اهلبیت علیهمالسلام نقل شده است؛ از جمله:
▫️وَ بِالْإِسْنَادِ اَلْأَوَّلِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحَجَّالِ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : «أَنَّ عَلِيّاً عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَسَحَ عَلَی اَلنَّعْلَيْنِ وَ لَمْ يَسْتَبْطِنِ اَلشِّرَاكَيْنِ»
📚 تهذيب الأحکام جلد اول صفحهی ۶۴
▪️امام باقر علیهالسلام میفرمایند: جدم علی عليه السّلام به هنگام وضو بر روی بندهای نعلين خود مسح میكشيد و دست خود را زير بندها داخل نمیكرد.
✅ اما نکته مهم اینجاست که نعلین با خفین تفاوت دارد. نعلین در اینجا به نوعی پوشش پای عربی و بنددار گفته میشود که معمولاً مانع رسیدن آب به محل مسح پا نیست زیرا بیشتر روی پا را نمیپوشاند؛ شیخ طوسی در توضیح همین روایت مینویسد:
▫️يَعْنِي إِذَا كَانَا عَرَبِيَّيْنِ لِأَنَّهُمَا لاَ يَمْنَعَانِ مِنْ وُصُولِ اَلْمَاءِ إِلَى اَلرِّجْلِ بِقَدْرِ مَا يَجِبُ فِيهِ عَلَيْهِ اَلْمَسْحُ
▪️مقصود زمانی است که آن دو نعلین، [ از نوع ] عربی باشند؛ زیرا مانع رسیدن آب به پا، به اندازهای که مسح بر آن واجب است، نمیشوند.
☑️ بنابراین، مسح بر نعلین در این روایت به معنای مسح بر خفِ پوشاننده تمام پا نیست؛ بلکه، سخن از نعلینی است که مانع رسیدن رطوبت به محل مسح نمیشود؛ به همین دلیل این روایات کاملا منطبق فقه امامیه میباشد [ کفایت مسح بر روی بخشی از پا ]
🔸 علامه مجلسی در ملاذ الأخیار مینویسد:
▫️ و لم يستبطن الشراكين يدل علی عدم وجوب الاستيعاب العرضي إذا حملناه علی العربي، كما حمله الشيخ
📚 ملاذ الاخیار جلد اول صفحهی ۲۸۵
▪️عبارت «و داخل بندها را مسح نکرد» دلالت میکند که اگر روایت را بر نعلین عربی حمل کنیم، استیعاب عرضیِ محل مسح واجب نیست؛ همانگونه که شیخ [طوسی] نیز آن را بر همین معنا حمل کرده است.
✅ بنابراین، استناد به این روایت برای اثبات مسح بر خفین ناتمام است؛ زیرا روایت درباره نعلین عربی است و بهگونهای بوده که محل واجب مسح پا همچنان در دسترس بوده است.
🆔 @javaheralklam
7
2
1
1August 16, 2026 230 3
