#جهان_معاصر | 🛢️ بحران انرژی ۲۰۲۶؛ ۴۳ درصد نفت جهان در آتش مناقشات
سال ۲۰۲۶ به نقطه عطفی در تاریخ انرژی جهان تبدیل شده است؛ جایی که حدود ۴۵ میلیون بشکه نفت در روز (معادل ۴۳ درصد عرضه جهانی) از کشورهای درگیر مناقشات نظامی تأمین میشود. این وضعیت، که حاصل همزمانی جنگ ایران، بحران اوکراین، بیثباتی لیبی و محدودیتهای صادراتی ونزوئلاست، زنجیره تأمین و ظرفیت پالایش جهانی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. حملات اوکراین به زیرساختهای انرژی روسیه، ممنوعیت صادرات فرآوردههای نفتی از سوی مسکو را در پی داشته و همزمان، تنشها در دریای سرخ و تنگه هرمز، جریان انتقال نفت را با اختلالی بیسابقه مواجه کرده است. در نتیجه، ظرفیت پالایش جهانی حدود ۱۰ درصد کاهش یافته و قیمت سوخت به سطوحی رسیده که تورم را تشدید و هزینههای استقراض را افزایش داده است. بدهی ملی آمریکا نیز در این میان به مرز ۴۰ تریلیون دلار رسیده و ذخایر اضطراری آژانس بینالمللی انرژی که برای مدیریت شوک عرضه به کار گرفته شدهاند، در حال اتمام هستند.
1️⃣ «شوک عرضه چندجبههای»؛ معمایی که راه حل ساده ندارد
جنگهای همزمان در اروپا و خاورمیانه، وابستگی بیسابقه جهان به منابع انرژی منطقهایِ پرتنش را آشکار ساخته است. اختلال در تنگه هرمز و دریای سرخ، که شریانهای حیاتی انتقال نفت به آسیا و اروپا هستند، بههمراه کاهش صادرات روسیه و ونزوئلا، عرضه جهانی را در وضعیتی قرار داده که حتی بهرهبرداری حداکثری از ذخایر اضطراری نیز نمیتواند آن را جبران کند. کارشناسان تأکید دارند که «بازگشت به سطح تولید پیش از جنگها، حداقل به ۱۲ تا ۱۸ ماه زمان نیاز دارد و برخی چاههای نفت هرگز به ظرفیت قبلی باز نخواهند گشت».
2️⃣ «اقتصاد جهانی در تله انرژی»؛ تورمی که مهار نمیشود
افزایش قیمت سوخت، که ناشی از کاهش ۱۰ درصدی ظرفیت پالایش جهانی است، تورم را در سراسر جهان به سطحی بیسابقه رسانده و بانکهای مرکزی را ناچار به افزایش نرخ بهره کرده است. بدهی ملی آمریکا که اکنون از مرز ۴۰ تریلیون دلار عبور کرده، در نتیجه هزینههای سرسامآور جنگ و کاهش درآمدهای مالیاتی ناشی از رکود، به یک بحران تمامعیار تبدیل شده است.
3️⃣ «پایان ذخایر اضطراری»؛ وابستگی به آمریکا، اما نه چندان پایدار
ذخایر اضطراری آژانس بینالمللی انرژی که برای مهار بحران به کار گرفته شده، به پایینترین سطح ممکن رسیده و جهان بیش از پیش به تولید نفت آمریکا وابسته شده است. با این حال، تولید آمریکا نیز گاهی با چالشهای آب و هوایی مواجه میشود و این وابستگی، راه حلی پایدار برای بحران کنونی نیست.
🎯 «نظام انرژیِ در حال فروپاشی»؛ پایانی بر نظم یکجانبه
بحران انرژی ۲۰۲۶، که با اختلال در ۴۳ درصد عرضه جهانی همراه شده، بیش از یک شوک مقطعی، نشان از فروپاشی «نظم انرژی یکجانبه» دارد. در سناریوی محتمل، با توجه به تداوم مناقشات و کاهش ذخایر اضطراری، جهان وارد دورهای از «بیثباتی مزمن انرژی» خواهد شد که در آن، قیمتهای بالا، اقتصادهای ضعیفتر را در معرض خطر فروپاشی قرار داده و کشورهای صادرکننده انرژی را به بازیگرانی تعیینکننده در معادلات جهانی تبدیل میکند.
🆔 @JahaneMoaser
🌐 JahaneMoaser.ir
موسسه مطالعات جهان معاصر
jahanemoaser.ir - موسسه مطالعات جهان معاصر
موسسه مطالعات جهان معاصر، یک نهاد مستقل و غیردولتی است که در سال ۱۳۹۴ با هدف «تولید دانش راهبردی، ارائه مشاورههای تخصصی و توانمندسازی نیروی انسانی» در
August 25, 2026 88 1
