امام کاظم علیه السلام:
دارو و معالجه پزشکان را تا زمانی که بیماری از شما دفع میشود، به تأخیر بیندازید؛ زیرا دارو به منزله ساختمانسازی است، که کم آن به زیادش کشیده میشود.
ادْفَعُوا الدواء ومُعَالَجَةَ الْأَطِبَّاءِ مَا انْدَفَعَ عنکم [الدَّاءُ عَنْكُمْ] فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَةِ الْبِنَاءِ قَلِيلُهُ يَجُرُّ إِلَى كَثِيرِهِ.
طب الائمة الصادقين عليهم السلام، روایت ۷۲
امام (علیه السلام) مصرف دارو را به ساختن یک بنا تشبیه میکنند، همانطور که با گذاشتن یک آجر، ممکن است مجبور به ادامه ساخت یک دیوار یا یک ساختمان کامل شویم، مصرف یک داروی ساده نیز میتواند ما را وارد یک چرخه از درمانهای پزشکی پیچیدهتر کند.
این روایت تأکید بر این دارد که تا جای ممکن به بدن خود فرصت دهیم تا به صورت طبیعی بیماری را دفع کند و تنها در مواقع ضروری به درمانهای دارویی روی آوریم.
این کلام، نشاندهنده حکمت عمیق اهلبیت (علیهمالسلام) در مسائل پزشکی و سبک زندگی سالم است.
تحلیل و توضیح دقیق واژگان:
ادْفَعُوا الدواء ومُعَالَجَةَ الْأَطِبَّاءِ: یعنی "دفع کنید" یا "به تأخیر بیندازید" دارو و معالجه پزشکان را. این بخش توصیه به پرهیز از شتاب در مصرف دارو دارد.
مَا انْدَفَعَ عَنکم [الدَّاءُ عَنْكُمْ]: یعنی "تا زمانی که بیماری از شما دفع میشود". این عبارت نشان میدهد که این توصیه فقط برای شرایطی است که بدن به صورت طبیعی و با مکانیسمهای دفاعی خود قادر به غلبه بر بیماری است.
فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَةِ الْبِنَاءِ: یعنی "زیرا که [دارو] به منزله ساختن یک بنا است". این تشبیه، هسته اصلی حکمت حدیث است.
قَلِيلُهُ يَجُرُّ إِلَى كَثِيرِهِ: یعنی "کم آن، به زیادش میکشد". این بخش توضیح میدهد که مصرف اندک دارو میتواند آغازگر یک چرخه از مصرف داروهای بیشتر و درمانهای پیچیدهتر باشد.
این حدیث به ما یادآوری میکند که بدن انسان قدرت شفای طبیعی دارد و باید به این توانایی اعتماد کرد و تا زمانی که ضروری نیست، از دخالت خارجی (دارو و درمانهای پزشکی) پرهیز کرد.
@islamicteb
28
1September 6, 2025 888 10