#استراتژی_سیاسی
💢اولین قدم اصلاح اقتصاد، اصلاح بانک هاست
◾️ریشه مشکلات اقتصادی ایران، نه در تحریمهای خارجی است و نه در ناتوانی مدیران داخلی؛ ریشه اصلی در «ساختار معیوب نظام بانکی» نهفته است. نظام بانکی ایران به گونهای طراحی شده که ناگزیر از تولید تورم و ناکارآمدی است، فارغ از اینکه چه کسی مدیر باشد یا تحریمها وجود داشته باشد یا خیر.
◾️وقتی بانکها به جای نقش اصلی خود یعنی واسطهگری مالی بین پساندازکننده و تولیدکننده، به بنگاهداری و سرمایهگذاری در پروژههای غیرمولد روی میآورند، عملاً پول سپردهگذاران را در داراییهای منجمد قفل میکنند. این موضوع ربطی به تحریم ندارد؛ بلکه نتیجه قوانین داخلی و ساختار مالکیت دولتی است که بیش از ۸۰ درصد بانکها را در اختیار دارد. نرخ سود دستوری و تکلیفی باعث میشود اعتبارات ارزان به جای طرحهای مولد، به سمت گروههای خاص و شبکههای نزدیک به قدرت هدایت شود و انبوهی از مطالبات معوق ایجاد کند. نسبت مطالبات معوق به ۱۱.۵ درصد رسیده و کفایت سرمایه نظام بانکی به ۳.۹۲ درصد سقوط کرده است، در حالی که استاندارد جهانی ۸ درصد است. وقتی بانکی مانند بانک آینده با ۵ میلیارد دلار زیان ورشکست میشود، این نتیجه تحریم نیست، نتیجه انباشت داراییهای بیارزش در ترازنامه است. این ناکارآمدی یک چرخه معیوب ایجاد کرده است: بانک ناتراز برای پرداخت بدهیهای خود از بانک مرکزی اضافهبرداشت میکند و پول بیپشتوانه چاپ میشود، پایه پولی افزایش مییابد، تورم افسارگسیخته میشود، ارزش پول ملی سقوط میکند، و بانکها برای جذب سپرده به رقابت ناسالم و سرمایهگذاری در سفتهبازی روی میآورند. هر یک درصد افزایش اعتبارات بانکی، تورم را ۰.۵ درصد بالا میبرد. این مکانیسم، یک نقص فنی در طراحی سیستم است، نه نتیجه تصمیمات فردی یا فشار خارجی. اصلاح این ساختار یعنی تعویض موتور ماشین، نه عوض کردن راننده یا صاف کردن جاده. اگر نظام بانکی اصلاح شود - یعنی بانکها از بنگاهداری خارج شوند، ترازنامهها شفاف شوند، نرخ سود واقعی شود، و بانک مرکزی استقلال یابد - آنگاه حتی با همان مدیران فعلی و حتی با تحریمهای سنگینتر، سیستم به سمت تعادل حرکت میکند. چون قواعد بازی عوض میشود. بانکها ناچار میشوند پول را فقط به طرحهای مولد و با نرخ سود واقعی بدهند، مطالبات معوق کاهش مییابد، خلق پول بیپشتوانه متوقف میشود، تورم مهار میشود، و اعتماد به نظام پولی برمیگردد. رشد اقتصادی نیز افزایش مییابد، چون پول به جای سفتهبازی در طلا و مسکن، به تولید واقعی میرسد. تحریم فقط این نقص را بزرگنمایی میکند، اما ریشهاش نیست. یک سیستم خوب، حتی با مدیران متوسط هم کار میکند، اما یک سیستم بد، حتی نابغهها را هم زمین میزند. پس مشکل اصلی، ساختار معیوب است و راه حل، اصلاح ریشهای آن، نه تغییر افراد یا انتظار برای رفع تحریم.
@irdiplomat
2August 5, 2026 297 5
