معبد سنگی اِسپاخو موسوم به آتشکده یا کلیسای اسپاخو قدیمی ترین بنای ثبت شده دوره ساسانی در خراسان شمالی است.
معبد سنگی اسپاخو که گاه کلیسا و گاه آتشکده نامیده می شود در کیلومتر 115 محور بجنورد به جنگل گلستان و در 65 کیلومتری غرب شهر آشخانه؛ مرکز شهرستان مانه وسملقان بر روی تپه ای مرتفع در دامنه جنگل های سوزی برگ ارس و در قسمت جنوبي روستای اسپاخو واقع شده است.
طرح این بنا ترکیبی از یک ایوان با پلان چهار گوش، تالار و یک اتاق چهار گوش در قسمت شرقی ،پوشش سقف اتاق به صورت گنبدی از نوع پوشش های نیمکره ای و قابل مقایسه با گنبد چهار طاق های ساسانی است.
با وجود اینکه معبد اسپاخو را به عنوان کلیسا نیز می نامند اما وجود آتشدان و حفره هایی در سقف برای خروج دود و... این احتمال را که این معبد توسط زرتشتیان ساخته شده باشد را قوی تر می کند. معماری دوران ساسانی نیز در این بنا به خوبی نمایان است.
بنای معبد اسپاخو در سال 1345توسط یک تیم باستان شناسی كه به سرپرستي دكـتر عـزتالله نگـهبان مشـغول بـررسي محوطهها و آثار شمال خراسان بودند، شناسايي و به شماره 1579 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است
@irankohan68
5November 8, 2024 1.5K 9
