🌿
نام #دهلران از دو منظر زبانشناسی و اسناد تاریخی
📌زبانشناسی؛
بررسی و تحلیل یک نام در زاگرس از نگاە زبانشناسی، مستلزم آن است کە آن نام بە شکل واقعی و قدیمی زبان همان منطقە باشد یعنی فارسی کردن آن شکل غلطی است، چون از اصل معنای آن ما را گمراە می کند.
#دهلران شکل فارسی #دهلووران است و از ترکیب بخشهای زیر تشکیل شدەاست:
#دێــ/ده ــ: بە معنای روستا
ـ #لوورـ : بە معنای تنگە( در زبان کوردی پهلەای مربوط بە همین منطقە) شکل دیگر لوور همان لیل است.
ـ #ان: پسوند جمع
دێلووران/دهلووران: دهی میان دو تنگە(تنگ میمە درغرب و تنگ دویرج در شرق).
دێلووران/دهلووران، از نظر دستوری ساختاری نزدیک بە میان رودان در فارسی و بین النهرین در زبان عربی( سرزمین بین دو رود) دارد.
📎نتیجە:
ــ دێلووران/دهلووران یک نام با ساختار دستوری کوردی است و برگرفتە از نام یک قوم یا قبیلەای نیست و از تلفظ فارسی شدە آن این سوء برداشت پیش آمدە کە برگرفتە از نام قوم یا قبیلەایست.
ــ از دیگر نامهای آن دەلوور و دلوور(بمعنای دە تنگە یا دهی در مجاورت تنگە) در اسناد تاریخی نیز بە آنها اشارە شدەاست.
تمام نامهای جغرافیایی در ایران بخصوص زاگرس ریشە در آب دارند و این نام بە دو تنگە آب میمە و دویرج اشارە دارد.
📌اسناد تاریخی؛
یکم:
#لور در سفرنامە ابن حقول:
بخش مربوط بە خوزستان صفحە ۲۹.
#لور شهری است کە ذاتا فراخ نعمت است و هوای کوهستان بر آن غلبە دارد. این شهر از خوزستان بود و سپس بەاعمال جبال پیوستە شد و دارای بادیە و اقلیم و روستاهاست کە #اکراد(کوردها) بدانها تسلط دارند و در فراخی نعمت و تروتازگی آن شهر موثراند.
توضیح اینکە، اینجا ابن حقول بە صراحت از لور/لوور بعنوان یک شهر کوردی در خوزستان نام بردەست نە یک قوم یا قبیلە.
دوم:
تاریخ و فرهنگ کهن سرزمین دەهزارسالە دهلران و استان ایلام
نویسندە: کرم علیرضایی
بنیانگذار شهر جدید دهلران
شادروان شیخ رضا ملک میرزایی از ایل کورد، فرزند کدخدا ملکمیرضا، وی بانی شهر جدید دهلران میباشد و با همکاری سروان شاملوک کە از مشاوران نزدیک وی بود، نخستین ساختمان را بە شیوە جدید، پس از سال ۱۳۱۲ خورشیدی در دهلران کە مصالح آن را با رنج فراوان بە وسیلە چهارپایان از استان عمارە عراق حمل میکردند، بنا نهاد.
🖇نتیجە:
بر اساس اسناد تاریخی هم، نام دێلووران/دەلووران مربوط بە نام یک روستا میان دو تنگە یا در مجاورت تنگە است و ربطی بە شهر جدید دهلران ندارد کە بنیانگذار آن کورد بودە است و هیچ عقل سلیمی قبول نمی کند یک کورد یک شهر بسازد بعد نام کسی دیگر بر آن بگذارد.
🖌نامدار جابری
کانال آموزش کوردی پهلەای
Hînkirina Kurdîya Pehleyî
👉 @pehlekurd
━💫ــــ
2
1September 8, 2026 153 1