فرمول ۵ قدمی برای حالِ خوب (مدل پرما - PERMA)
دکتر مارتین سلیگمن، یکی از بزرگترین روانشناسان دنیا، معتقد است که «خوشبختی» فقط به معنی خندیدن و شاد بودنِ لحظهای نیست. او برای داشتن یک زندگی شکوفا و حالِ خوبِ پایدار، یک پازل ۵ قطعهای به نام PERMA را معرفی کرده است. اگر میخواهیم کیفیت زندگیمان بالا برود، باید روی این ۵ بخش کار کنیم:
۱. احساسات مثبت (Positive Emotion)
یعنی بتوانیم در طول روز، لذتها و شادیهای کوچک را آگاهانه تجربه کنیم. مثل لذت بردن از یک فنجان چای، قدم زدن در طبیعت، یا شکرگزاری برای چیزهای سادهای که داریم.
۲. غرق شدن در کار (Engagement)
تا به حال پیش آمده آنقدر درگیر خواندن یک کتاب یا انجام یک کار شوید که اصلاً گذر زمان را حس نکنید؟ روانشناسان به این حالت «غرقگی» میگویند. زمانی که کاری نه خیلی برایمان خستهکننده است و نه خیلی سخت، ذهن ما در بهترین حالت خود قرار میگیرد.
۳. روابط مثبت (Relationships)
ما انسانها موجوداتی اجتماعی هستیم. داشتن دوستان، خانواده یا شریک زندگیِ سالمی که بتوانیم با آنها حرف بزنیم، به آنها تکیه کنیم و دوستشان داشته باشیم، یکی از بزرگترین سپرهای دفاعی ما در برابر سختیهای زندگی است.
۴. معنا و هدف (Meaning)
آدمهایی که حالشان خوب است، فقط برای خودشان زندگی نمیکنند. آنها احساس میکنند بخشی از چیزی بزرگتر از خودشان هستند؛ این معنا میتواند کمک به دیگران، خلق یک اثر، عشق به خانواده، یا تلاش برای بهتر کردن جامعه باشد.
۵. دستاورد و موفقیت (Accomplishment)
همه ما نیاز داریم که هدفی تعیین کنیم و به آن برسیم. حسِ «من از پسش برآمدم!»، حتی در کارهای کوچکی مثل مرتب کردن اتاق یا یادگرفتن یک مهارت جدید، اعتمادبهنفس و رضایت درونی ما را به شدت بالا میبرد.
یک تمرین عملی و ساده:
برای اینکه این مدل را در زندگی پیاده کنید، یک تمرین اثباتشده وجود دارد: تمرین ۳ اتفاق خوب. هر شب قبل از خواب، سه اتفاق مثبت کوچکی که در آن روز افتاده و دلیل رخ دادنشان را یادداشت کنید. این کار ساده، ذهن شما را تربیت میکند تا به مرور زمان، زیباییهای زندگی را راحتتر ببیند.
یک نگاه متفاوت (تنوع دیدگاهها):
البته باید بدانیم که خوشبختی یک نسخه واحد ندارد. برخی از جامعهشناسان نقد میکنند که این مدل بیشتر برای فرهنگهای غربی (که روی موفقیت فردی تمرکز دارند) نوشته شده است. در بسیاری از فرهنگهای شرقی، به جای تلاشِ دائم برای دستاوردها، مفاهیمی مثل «پذیرش سختیها»، «آرامش درونی» و «هماهنگی با طبیعت» رازِ اصلی خوشبختی در نظر گرفته میشوند.
منابع و ارجاعات:
[1] Seligman, M. E. P. (n.d.). Authentic Happiness Website. University of Pennsylvania Positive Psychology Center.
18
5
1August 14, 2026 2.4K 27