واپیچار/vâpičâr/، واپٚچار/vâpəčâr/:
بازرسی (Inspection)
💡 با توجه به نحوه ساخت مصدرهای پیشوندي در زبان گیلکی برای این واژه به مصدر احتمالا فراموش شده ی پیچاردن، پٚچاردن میرسیم.
نمونه مصادر ديگر و ساخت مصادر پیشوندي:
✓ بیشتٚن: برشتن
• وابیشتن:تفت دادن دوباره
• دبیشتن:سرخ کردن، درون چیزی یا روغن برشتن
✓ گردستن: گردیدن
• واگردستن: برگشتن
• دگردستن: تغییر کردن، اینرو آنرو شدن
این چنین نمونه مصدرهای پیشوندی که با افزودن پیشوند معنای جدیدی گرفته و مصدری جدیدی میسازند در گیلکی بسیار است.
اما اکنون به بررسی دو واژه ی دپیچار و واپیچار میپردازیم.
دپیچارگۊدن در گویشهای گیلکی عمدتا در معنای مهیا شدن، آماده شدن برای کاری آمده. حال آمده شدن به مفهوم لباس پوشیدن برای مهمانی، آماده شدن برای سفر، آماده شدن برای شکار.
واژه ی واپچار و واپیچار نیز میان ملوانان و دریانوردان گیلانی، مفهوم بازرسی را دارد که با توجه به پیشوند «وا» در ساختواژهی «وا+پیچار» کاملا درست است و نشان میدهد که این مفهوم در معنای کلی بازرسی نیز قابل تعمیم است. چرا که پیشوند «وا» مفهوم تکرار عمل را نیز ایجاد میکند.
فرهنگستان زبان گیلکی
@guilaki
9
3September 1, 2026 633 6 7
