4. "ሥራን ማናቀስ" እና የማኅበረሰብ የእሴት ችግር (Class Stigma & Valuation of Work)
ድሃ በሆኑ ማኅበረሰቦች ውስጥ አሁንም ድረስ የሥራ ክብር (Dignity of Labor) በአግባቡ አልተገነባም።
የሥራ ደረጃ አሰጣጥ (Occupational Hierarchy)፦ ድሃ ማኅበረሰብ ውስጥ "ሥልጣንና ወንበር" የክብር፣ "የጉልበትና የተራ ሥራ" ደግሞ የወራጅነት/የውርደት ምልክት ተደርጎ የመታየት አዝማሚያ አለ። ስለዚህ አንድ ሰው ከከፍተኛ ወንበር ወደ ተራ ሥራ ሲወርድ ማኅበረሰቡ እንደ "ሥራ መሥራት" ሳይሆን እንደ "ወደ ታች መውረድ እና ውርደት" አድርጎ ስለሚመለከተው ይስቅበታል።
5. የተሳሳተ የስኬት እና የእድል ብያኔ (Just-World Fallacy)
በሥነ ልቦና "Just-World Hypothesis" (ዓለም ሁልጊዜ ፍትሃዊ ናት የሚል እምነት) የሚባል ፅንሰ-ሀሳብ አለ። ሰዎች በጠባያቸው "ጥሩ ሰው ጥሩ ነገር ይገጥመዋል፤ መጥፎ ሰው ደግሞ ይቀጣል" ብለው ማመን ይፈልጋሉ። ሕዝቡ የቀደመውን ባለሥልጣን ውድቀት እና ተራ ሥራ መሥራት ሲያይ፦ "ምናልባት በሥልጣኑ ወቅት በደል አድርጎ ወይም ሰርቆ ስለነበር አሁን እግዚአብሔር/ተፈጥሮ ቀጣው" ብሎ በማሰብ ድርጊቱን ለማጸደቅ ይሞክራል፤ ይኽም በሳቅና በትችት ይገለጻል።
6. የራስን ዝቅተኛነት ለመደበቅ የሚደረግ ሥነ ልቦናዊ መከላከያ (Defensive Projection & Self-Esteem Protection)
ድሃ የሆነ ሕዝብ በዕለት ተዕለት ሕይወቱ የኢኮኖሚ ጫና እና የውርደት ስሜት ሊሰማው ይችላል። አንድ ከፍተኛ የነበረ ሰው ወደ እሱ ደረጃ (ወደ ድህነት ወይም ተራ ሥራ) ሲወርድ ሲያይ፣ ሕዝቡ ለጊዜውም ቢሆን የራሱን የበታችነት ስሜት ይረሳል። "እሱ ያን ያህል ትልቅ ሆኖ ሳለ አሁን እንደ እኔ ሆነ!" የሚለው አስተሳሰብ ለህዝቡ ጊዜያዊ የልቦና የበላይነት (Temporary Moral or Social Superiority) ይሰጠዋል።
የሰለጠነውን ዛሬ ብዙዎቻችን ተሰደን የምኖርበት አሜሪካና አውሮፓ ብረት ቀጥቃጩ ነው ወደ ኢንደስትሪ ከዚያም ወደ ፋብሪካ ያሳደገው፣ እንጨት ሠራተኛው ነው ወደ ሕንጻ ሥራ ያደገው። ብዙዎች ስሙን እንኳ የቤተሰብ መጠሪያ አድርገውት ይወራረሳል። Smith, mason …..የሚለው ሥም የሠራተኛው ሥም ነው።
እኛ የዛሬ ሺኽ ዘመናት በሬ ዛሬም በበሬ እናርሳለን። ከገበሬ ቤተሰብ ገበሬን የሚሳደብ ግብርናን የሚንቅ ከንቱ ምሁር ያለን እኛ ነን። ይኽ ትልቁ የሥነ ልቡና ቁስለታችን ነው።
ንዋይ ካሳሁን
10
1
1August 27, 2026 1.1K 5
