توازن شکننده؛ سایه جنگ داخلی و نفوذ محور اسرائیل-امارات در دیپلماسی تهران-ریاض
عدم حمله ایران به عربستان، هوشمندانهترین اقدام رژیم اسلامی در هفتههای اخیر است. این رویکرد را میتوان نوعی پایبندی ضمنی و مشروط به تفاهم تهران–ریاض در زمان رئیسی دانست؛ توافقی که با میانجیگری چین شکل گرفت و در زمان خود، آمریکا و اسرائیل را غافلگیر کرد. نشانههای آن غافلگیری کم نبود.
در جریان مذاکرات مقام ارشد امنیتی چین چند روز در عربستان حضور داشت درحالیکه گفته میشد آمریکا و اسرائیل از روند مذاکرات بیاطلاع بودند.این توافق،پس از پیمان ابراهیم،معادلات امنیتی خاورمیانه را کمی تغییر داد و نشان داد همه ترتیبات امنیتی منطقه الزاما از مسیر آمریکا-اسرائیل نمیگذرد.
در شرایطی که رقابتهای منطقهای پیچیدهتر شده و گروههای مختلف برای افزایش نفوذ خود تلاش میکنند، حفظ روابط تهران و ریاض میتواند از گسترش بحران جلوگیری کند. با این حال، اگر جریانهای تندرو رژیم دست بالا را پیدا کنند، این تعادل شکننده ممکن است بهسرعت از بین برود و تنش با عربستان دوباره تشدید شود.
نقش چین نیز در این میان، بهعنوان عاملی در عدم بازدارندگی و بیعملی در قبال این بحران، بسیار حائز اهمیت و تأملبرانگیز است. به نظر میرسد چین میتوانست نقش مؤثرتری در مهار یا کاهش دامنه این جنگ ایفا کند، اما چنین نکرد. از این منظر، اینگونه به نظر میرسد که پکن از فرسایشی شدن درگیری و آسیب دیدن همه طرفها ــ از جمله ایران، کشورهای حاشیه خلیج فارس و حتی آمریکا ــ متضرر نمیشود و شاید در برخی ابعاد از آن نیز منتفع باشد. در مقابل، این برداشت وجود دارد که چین تمایلی ندارد اسرائیل آسیب جدی ببیند. بر اساس این تحلیل، در حالی که کشورهای اسلامی، با اتکا به اطلاعات ماهوارهای چین، هدف حملات رژیم اسلامی قرار گرفتهاند، در طول این جنگ تنها چهار مرکز راهبردی در اسرائیل هدف حمله جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند که بنا بر این روایت، خسارات نسبتا محدودی را متحمل شدهاند.
مخالفین رژیم ایران در صدد بوده و میتوانند از نیروهایی مانند داعش در جبهههای مختلف علیه ایران بهره گیرند. اگر سناریوی بیثباتی داخلی در ایران روزی جدی شود، صرف حضور گروههایی مانند داعش برای تغییر معادلات کافی نخواهد بود و نقش سایر نیروهای داخلی مانند ارتش و سپاه در درجه اول اولویت قرار دارد. به دلیل تبعات سنگین حمایت نظامی ترکیه از آمریکا گزینه مطلوب واشنگتن برای درگیری نظامی با ایران عربستان و پاکستان هستند و مجتبی با ادامه راه خامنهای زمینه را برای جنگ داخلی و فضای آشوب و ناامنی در ایران فراهم میکند. در صورت از سرگیری حملات ایران به عربستان مشخص میشود که اسرائیل در بالاترین ردههای رژیم ایران نفوذ کرده است.
در نهایت، حفظ این تعادل شکننده با عربستان به عنوان یک سوپاپ اطمینان برای بقای رژیم عمل میکند، اما تداوم سیاستهای تهاجمی و اصرار احمقانه مجتبی بر مسیر فعلی سرکوب داخلی و تروریسم بینالمللی میتواند کشور را به سمت یک سناریوی خطرناک هدایت کند. هرگونه خطای محاسباتی، بازگشت به چرخه تنش با ریاض یا نفوذ بیشتر جریانهای افراطی و عوامل خارجی، نه تنها دستاوردهای دیپلماتیک گذشته را به باد خواهد داد، بلکه با فعال کردن گسلهای امنیتی و جبهههای متعدد داخلی و منطقهای، زمینه را برای یک بحران فراگیر و حتی جنگ داخلی فراهم میسازد.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــ
❑ انقلابــــ روژآوا
t.me/enqelabrojava
42
4
2
2
1July 12, 2026 10.1K 24
