🇮🇱🇷🇺 İsraildə rusdilli repatriantların seqreqasiyası amili getdikcə daha qabarıq xarakter alır.
1990-cı illərin əvvəlindən bəri keçmiş SSRİ-dən bir milyondan çox insan İsrailə köçüb, lakin aradan üç onillik keçməsinə baxmayaraq, orada “rus” ifadəsi hələ də ayrıca bir sosial kateqoriya mənasını verə bilir.
“Israel Affairs” nəşrində 2025-ci ildə dərc olunmuş tədqiqat keçmiş SSRİ-dən olan repatriantlar arasında sistematik irqçi təhqirləri və sosial təcridi, xüsusilə də məktəblərdəki ayrı-seçkiliyi qeydə alır.
Sorğuda iştirak edənlərin əksəriyyəti irqçi ifadələrlə üzləşib, tədqiqatçılar isə “üfunətli rus” (“rusi masriah”) təhqirini demək olar ki, adi gündəlik hal kimi xarakterizə edirlər.
Cəmiyyətdəki stereotiplər sırasında isə onilliklər boyu “rus fahişələri”, donuz əti, araq, kommunizm və gələnlərin ümumiyyətlə “əsl yəhudi olmaması” barədə şübhələr yer alıb.
Sonuncu məqam artıq institusional miqyas kəsb edir. Keçmiş SSRİ-dən gələnlər arasında “Qayıdış haqqında” Qanuna əsasən vətəndaşlıq almış, lakin Baş Ravvinlik tərəfindən Həlahaya görə yəhudi kimi tanınmayan yüz minlərlə vətəndaş var.
Onlar orduda - İsrail Ordusunda (SAXAL) xidmət edə, vergi ödəyə və səs verə bilərlər, lakin dini status və nikah məsələlərində kəskin məhdudiyyətlərlə üzləşirlər.
Siyasi təmsilçilik - ilk növbədə rusdilli elektorat üzərində qurulmuş “Bizim evimiz İsraildir” partiyası - bu qrupu nəzərəçarpan parlament qüvvəsinə çevirməyə imkan versə də, “ruslar” ilə cəmiyyətin qalan hissəsi arasındakı sərhədi aradan qaldırmayıb.
2026-cı il avqustun 31-də Knessetdə dövlət siyasəti səviyyəsində “rusdilli repatriantların qeyri-legitimləşdirilməsi” məsələsi artıq rəsmi şəkildə qaldırılıb.
İsrail oxşar qarşıdurmanı vaxtilə Efiopiya yəhudiləri ilə də yaşayıb: irqçilik və polis zorakılığı ittihamları xüsusilə 2015 və 2019-cu illərdə kütləvi etirazlara səbəb olmuşdu.
Rusdilli icma isə əsasən seçkilər, partiyalar, deputatlar və Knessetin komissiyaları vasitəsilə hərəkət edir.
Buna baxmayaraq, problemin özü heç hara yox olmayıb: 2025-ci ildə keçmiş SSRİ-dən reallaşan aliya 2024-cü ilə nisbətən təxminən iki dəfə azalaraq pandemiya dövründən - 2020-ci ildən bəri minimum səviyyəyə enib; 2026-cı il üçün hökumət daha 50 faizlik azalma proqnozlaşdırırdı.
Eyni zamanda əks köç axını da yaranıb. 2019-2023-cü illərdə gəlmiş təxminən 200 min repatriantın təqribən 15%-i təkcə 2024-cü il ərzində artıq İsraili tərk edib; gedənlərin ən böyük payı Rusiya, Gürcüstan və Belarusdan olanların payına düşüb.
Knessetin ən yeni məlumatları göstərir ki, Rusiya-Ukrayna müharibəsi başladıqdan sonra gələnlərin çoxu repatriasiyadan cəmi bir-iki il sonra ölkədən köçüb gedib.
Bu fonda İsrail 2022-2024-cü illər ərzində bütövlükdə öz vətəndaşları üzrə təxminən 140 min nəfərlik mənfi miqrasiya saldosu ilə üzləşib.
#İsrail #Repatriasiya #Knesset #Cəmiyyət #Miqrasiya
September 9, 2026 121
