فَمَنْ فَهِمَ غَوْرَ العِلْمِ؛
هرکه فهمی درست و عمیق داشت، و فهمیده داوری کرد، ژرفای دانش را پیدا میکند؛
یعنی خداوند او را با حقایق بیشتری آگاه میکند؛
درست مثل فرزند دولتمندی که از داشتههای خود کمالِ حُسن استفاده را میکند، و اینجاست که پدر، او را برخوردارتر خواهد نمود.
وَ مَنْ عَلِمَ غَوْرَ العِلْمِ صَدَرَ عَنْ شَرائِعِ الحُكْمِ؛
و کسی که از علم و آگاهی فراوانی برخوردار شد، از سرچشمههای ناب داوری، سیراب بیرون خواهد آمد؛
یعنی چنین قضاوتی که ریشه در علم و آگاهی داشته باشد، برای او مانند آب، مایهی حیات و طراوت و سرزندگی است.
و نیز فرمودند:
وَ مَنْ حَلُمَ لَمْ یُفَرِّطْ فِی أَمْرِهِ؛
و هرکه بردباری پیشه کند، و پس از داوری، صبر و تحمل نشان دهد، و از سرزنشها نهراسد، از تهمتها نلرزد،
در کار خود کوتاهی نکرده، بلکه حق را تمام و کمال ادا کرده است.
و چنین فردی، حقیقتاً عادل است.
و نتیجهاش آن است که:
عاشَ فِی النّاسِ حَمیداً؛
در میان مردم، ستوده و محبوب و محترم و مغتنم خواهد بود.
و به خاطر رأی پختهاش، قضاوت عاقلانهاش، داوری منصفانهاش، و تصمیم درست و سنجیدهاش، همه او را تحسین خواهند کرد.
نتیجهگیری:
عدالت، صرفاً بیطرفی نیست؛ بلکه آگاهانه و مسئولانه در کنار حق ایستادن است. و این، تنها با چهار خصلت به دست میآید: فهم عمیق، علم دقیق، حکم روشن و حلم استوار.
برای پیادهسازی این حکمت در زندگی:
۱. قبل از قضاوت دربارهی هر مسئلهای، بهجای واکنش سریع، لحظهای مکث کرده و تلاش کن عمق ماجرا را بفهمی.
۲. هرجا خواستی نظر بدهی، مطمئن شو اطلاعات و دانش کافی در آن زمینه داری.
۳. شفاف، بیطرف و بدون تعارف نظر بده، حتی اگر به مذاق اطرافیان خوش نیاید.
۴. وقتی مخالفت یا نقدی شنیدی، آرام بمان، دلگیر نشو، و بهجای دفاع عجولانه، در سکوت استقامت کن.
۵. عدالت را در خانواده، محل کار، کلاس درس، گروه دوستان و حتی در قضاوتهای درونیات تمرین کن.
Forwarded fromمحمد رضا رنجبر (۳) قرآن
April 14, 2025 1.4K 10
