«رفع تحریم» فرصت است، نه توسعه
پایان جنگ و احتمال رفع تحریمها میتواند یکی از مهمترین فرصتهای اقتصادی پیش روی ایران در سالهای اخیر باشد؛ اما آیا این گشایش سیاسی و اقتصادی بهتنهایی میتواند کشور را در مسیر توسعه پایدار قرار دهد؟
محمد طبیبیان، اقتصاددان، در گفتوگو با گروه رسانهای «دنیایاقتصاد» تاکید کرد که رفع تحریمها شرط لازم برای بهبود اقتصاد ایران است؛ اما بههیچوجه شرط کافی نیست. به اعتقاد او، اگر گشایش در روابط خارجی با اصلاح قواعد بازی اقتصاد، بهبود کیفیت حکمرانی و اصلاحات نهادی همراه نشود، منابع جدید نیز سرنوشتی متفاوت از گذشته نخواهند داشت و ممکن است به جای تقویت سرمایهگذاری و بهرهوری، صرف مصرف، واردات و توزیع رانت شوند. به باور طبیبیان، پایان جنگ و رفع تحریم، «فرصت» است نه «توسعه»؛ توسعه زمانی محقق میشود که همزمان با عادیسازی روابط خارجی، محیطی امن، رقابتی و پیشبینیپذیر برای سرمایهگذاری ایجاد شود و منابع تازه به جای توزیع رانت، به افزایش بهرهوری، توسعه زیرساختها و سرمایه انسانی اختصاص یابد. وی افزود برای ایران پذیرش اصول علمی در سیاستگذاری و سازماندهی اقتصاد و جامعه است. از آمریکا میتوان اهمیت رقابت، نوآوری، کارآفرینی و بازارهای سرمایه را آموخت؛ از اروپا اهمیت نهادهای اجتماعی، تامین اجتماعی، خدمات عمومی و تنظیم بازار و از چین اهمیت سرمایهگذاری، توسعه زیرساخت، صادرات و استفاده هدفمند از ظرفیت دولت در فرآیند توسعه را. منابع میتوانند فرصت ایجاد کنند؛ اما این نهادها هستند که منابع را به توسعه تبدیل میکنند. اگر بخواهیم از فرصت آینده استفاده کنیم، باید همزمان سه کار انجام دهیم: روابط خارجی را عادی و اقتصاد را به جهان متصل کنیم؛ فضای داخلی را برای رقابت و سرمایهگذاری امن و پیشبینیپذیر کنیم و دولت را از یک بازیگر اقتصادی بزرگ و غیرشفاف، به یک دولت توانمند، پاسخگو و تنظیمگر تبدیل کنیم. در آن صورت، پایان جنگ و رفع تحریم میتواند واقعا به آغاز یک دوره جدید تبدیل شود؛ در غیر این صورت، ممکن است فقط یک دوره کوتاه رونق ایجاد شود و پس از مدتی همان مشکلات ساختاری دوباره خود را نشان دهند. به طور خلاصه: «پایان جنگ و رفع تحریم فرصت است، نه توسعه؛ توسعه زمانی اتفاق میافتد که قواعد بازی اقتصاد اصلاح شود.»
وبسایت | 
تلگرام
