* အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု * အမေရိကန်သည် လက်ရှိတွင် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၌ စစ်အင်အားများစွာ တပ်စွဲထားသည်။ Nimitz နှင့် Carl Vinson ကဲ့သို့သော စစ်ရေယာဉ်အုပ်စုနှစ်ခု၊ ဖျက်သင်္ဘောနှစ်စီးနှင့် စစ်သား ၄၆,၀၀၀ ခန့်ကို ဒေသတစ်ဝှမ်းရှိ စစ်စခန်း ၉ ခုတွင် ဖြန့်ကျက်ထားသည်။ အလ်ယူဒိဒ် (Al Udeid) လေတပ်စခန်းသည် အရေးအပါဆုံးဖြစ်ပြီး F-16, F-35 တိုက်လေယာဉ်များနှင့် လေထဲတွင် ဆီဖြည့်နိုင်သည့် ယာဉ်များလည်းရှိသည်။ * အီရန်၏ မြေအောက် နျူကလီးယားစက်ရုံများကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည့် GBU 57 ဘန်ကာဖျက်ဗုံး (၅၀၀၀ ပေါင် အလေးချိန်ရှိပြီး ပေါက်ကွဲအား ၃၀,၀၀၀ ပေါင်) ကို ပို့ဆောင်ပေးနိုင်သည့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် တစ်ခုတည်းသော B-2 ဗုံးကြဲလေယာဉ် ကို အမေရိကန်က ပိုင်ဆိုင်သည်။ အစ္စရေးသည် ထိုသို့သော ထိုးဖောက်နိုင်စွမ်းရှိသည့် လက်နက်များအတွက် အမေရိကန်၏ အကူအညီကို လိုအပ်သည်။ * တိုက်ခိုက်မှု မတိုင်မီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် အမေရိကန်သည် ၎င်း၏ နိုင်ငံသားများနှင့် သံရုံးဝန်ထမ်းများကို အီရန်မှ ပြန်လည်ခေါ်ယူခဲ့သည်။ * ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် (Donald Trump) အစိုးရသည် ယခင်က စစ်ပွဲသစ်များ မဖြစ်ပွားစေရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သော်လည်း၊ ယခုအခါတွင် အစ္စရေးအား တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ရန် "မီးဝါ" ပြလိုက်သလို ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်သူများက ဆိုသည်။ * အမေရိကန်သည် အီရန်၏ တိုက်ခိုက်ခံရပါက အီရန်နယ်မြေအတွင်းရှိ အမေရိကန် စစ်စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထားမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ဤတိုက်ခိုက်မှုတွင် အမေရိကန် ပါဝင်ပတ်သက်ခြင်း မရှိကြောင်း ချက်ချင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ * အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးသည် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအား တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုကို မခံယူဘဲ အမေရိကန်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်ရန်နှင့် စစ်ရေးအသုံးစရိတ်များ ပိုမိုမြှင့်တင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ * အခြားနိုင်ငံများ * ရုရှား နှင့် အစ္စရေး ခေါင်းဆောင်များအကြား ဖုန်းဆက်ပြောဆိုမှုများရှိခဲ့သလို ရုရှားသမ္မတ နှင့် အီရန်ခေါင်းဆောင် အကြားလည်း ပြောဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ * တရုတ် သည် ဤပဋိပက္ခတွင် စစ်ရေးအရ တိုက်ရိုက်ပါဝင်ခြင်း မရှိသော်လည်း အမေရိကန် ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို စောင့်ကြည့်နေသည်။ တရုတ်သည် ရှားပါးသတ္တု (rare earth minerals) များ ကမ္ဘာ့ထောက်ပံ့မှုတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပြီး ၎င်းသည် အမေရိကန်၏ စစ်လက်နက် ထုတ်လုပ်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အစိတ်အပိုင်းများတွင် ပါဝင်သည်။ * ဆော်ဒီအိမ်ရှေ့မင်းသား က အစ္စလာမ်ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးသည် အီရန်နောက်တွင်ရှိနေသည် ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ * အိုမန် တွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသော အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲ (ဆဋ္ဌမအကြိမ်) ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ * ကုလသမဂ္ဂ (UN) နှင့် နေတိုး (NATO) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများက တင်းမာမှုလျှော့ချရေးနှင့် စစ်ပွဲမကျယ်ပြန့်အောင် လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုသည်။ * အီရန် သည် ဟေဇ်ဘိုလာ (Hezbollah)၊ ဟူသီ (Houthis) နှင့် ဆီးရီးယား၊ အီရတ်ရှိ ရှီယာ (Shia) အစ္စလာမ်တပ်ဖွဲ့များကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ သို့သော် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဟေဇ်ဘိုလာနှင့် ဟားမတ်စ်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းများ ထိခိုက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ယီမင်ရှိ ဟူသီများသာ အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်နေဆဲဟု ဆိုရမည်။ သမိုင်းကြောင်းနှင့် အဓိကအချက်များ * ၁၉၇၉ ခုနှစ် အီရန် အစ္စလာမ် တော်လှန်ရေး မတိုင်မီက အီရန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအပြီးတွင် ဘာသာရေးအခြေခံ အစိုးရ တက်လာပြီးနောက်ပိုင်းမှသာ အစ္စရေးအား ရန်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ * အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်သည် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ရန်ဟု ဆိုသော်လည်း လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် နီးစပ်လာနေသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည်။ * ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အိုဘားမား (Obama) လက်ထက်တွင် အီရန်နျူကလီးယားသဘောတူညီချက် (JCPOA) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော်လည်း ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် (Donald Trump) လက်ထက်တွင် အမေရိကန်က ထိုသဘောတူညီချက်မှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး အီရန်အပေါ် စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများ ပြန်လည် ချမှတ်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အီရန်ဘက်မှ အမေရိကန်က "သစ္စာဖောက်သည်" ဟု မြင်စေခဲ့သည်။ * အစ္စရေး၏ ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ (Mossad) သည် နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက အီရန်နယ်မြေအတွင်းသို့ စပိုင်များ စေလွှတ်ထားခဲ့ပြီး အီရန်၏ နျူကလီးယားပညာရှင်များနှင့် စစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များ၏ သတင်းအချက်အလက်များကို အသေးစိတ် ရယူထားသည်။ * အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီ (Ali Khamenei) သည် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ၎င်း၏ ဘေးနားရှိ လက်ရုံး စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ အားလုံးနီးပါး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ပြည်ပရော ပြည်တွင်းမှာပါ ဆုံးရှုံးမှု အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်က အလီ ခါမေနီကို သတ်ဖြတ်ရန် အမိန့်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဖြစ်လာနိုင်သော အကျိုးဆက်များ
4
